ناوه‌نده‌كانی نوێكردنه‌وه‌ی تۆماری ده‌نگده‌ران ده‌كرێنه‌وه‌ ...
ده‌نگه‌كانی یه‌كێتی له‌ سلێمانی وه‌ك خۆی ماوه‌ته‌وه‌ ‌ ...
كورسی لایەنەكان لەپەرلەمانی توركیا ئاشكرا كرا ...
سه‌رجه‌م ده‌نگه‌كانی كه‌ركوك دروست ده‌رچوون ...
كاندید بۆ هەڵبژاردنی هەرێمی كوردستان تۆمار دەكرێت ...
ئەردۆغان بردیەوەو هەدەپەش سنووری مەرگی بەزاند ...
عیراق له‌ ده‌ره‌وه‌ی نوێنه‌ران و ده‌سه‌ڵاتی گه‌لدایه‌ ...
تۆماركردنی كاندید بۆ پەرلەمان دەستپێدەكات ...
كۆمسیۆن واده‌ی ھه‌ژماركردنه‌وه‌ی ده‌ستی ده‌نگه‌كانی راگه‌یاند ...
هەموو دەنگەکان بە دەست ناژمێردرێنەوە ...
ھەدەپە ٦٧ کورسیی پەرلەمانی بەدەستھێناوە ...
پرۆسەی دەنگدان بۆ سەرۆك كۆمار و پەرلەمانی توركیا دەستیپێكرد ...
دەزگای هەڵبژاردن: لە ئەژماركردنەوەی دەنگەكاندا دەنگمان زیاد دەكات ...
38 قەوارە بۆ هەڵبژاردنی پەرلەمان پەسەندكران ...
یه‌كێتی.. ئه‌و هێزه‌ی بێمنه‌ته‌ له‌ هه‌ژماركردنه‌وه‌ی ده‌نگه‌كان ...
عه‌بادی: سوتاندنی سندوقه‌كانی ده‌نگدان پیلانه‌ بۆ لێدانی وڵات ...
(٦/١) یادی شكاندنی ته‌وقی ترس و تۆقاندنی ڕژێمێكی خوێن ڕێژه‌ ...
43 ساڵه‌ یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان خوێن ده‌به‌خشێت ...
ئەنجامی هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراقی 2018 ...
ئەنجامی هەڵبژاردنی پەرلەمانی عیراق 2018 راگەیەندرا ...
وەفدی یەكێتی ناوەرۆكی كۆبوونەوەكانی بەغدا ئاشكرادەكات ...
وادەی تۆماركردن بۆ هەڵبژاردنی پەرلەمانی كوردستان دیاریكرا ...
رێژه‌ی بەشداری لەباشوری كوردستان كەم بووە ...
ئه‌نجامی ده‌نگی لایه‌نه‌كان له سلێمانی و هه‌ولێر ...
بەرنامەی هەڵبژادنی لیستی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان ژمارە 162 ...
بەرنامەی هەڵبژادنی لیستی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان ژمارە 162 ...
دروشمەكانی لیستی 162 ...
په‌یامی لیستی 162 بۆ هه‌ڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق ...
پەیامی دەزگای هەڵبژاردن ...
ئه‌مڕۆ یه‌كێتی سلێمانی ده‌خرۆشێنێت ...
بەدەستهێنانەوەی ئایندەمان ...
بیست و چوارەمین ساڵڕۆژی "الانصات المركزی" پیرۆزبێت ...
وردەكاری ئەم خولەی پەرلەمان ...
هەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگا کەرکوکیش دەگرێتەوە ...
تورکیاو ئێران دۆستن یان دوژمن؟ ...
12/22 هەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاكانە ...
یەكێتی بە ژمارە (162) و بە(210) كاندید بەشداری هەڵبژاردن دەكات ...
دەستەی كارگێر لەگەڵ دەزگای هەڵبژاردن كۆبۆوە ...
162 ژمارەى یەكێتيی نیشتمانيی كوردستانە ...
162 ژمارەی یەكێتيی نیشتمانيی كوردستانە ...
ناوی كاندیدانی یه‌كێتی بۆ هه‌ڵبژاردنی په‌رله‌مانی عیراق ...
تەئكید لەبەستنی كۆنگرە دەكرێتەوە ...
یاسای هەمواركراوی هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەران ...
كاندیدەكانی یەكێتی ئامادەن ...
ئیسپانیا لە دیکتاتۆرییەوە بۆ دیموکراسی ...
كاتی هەڵبژاردنەكانی هەرێم دیاریدەكرێت ...
مانۆڕی هەڵبژاردنی عێراق دەستیپێكی قۆناغی دابەشبوونی حزبە گەورەكان ...
زۆرترین رێژەی نوێكردنەوەی تۆمار دەنگدان لە پارێزگای "دهۆك"ە ...
زیاتر لە 200 پارت و قەوارەی سیاسی بەشداری هەڵژاردنەكانی عێراق دەكەن ...
"سیسی" جارێكی تر خۆی بۆ سەرۆكایەتی میسر كاندید كردەوە ...
كۆمسیۆنی هەڵبژاردن پێویستی بەكارمەندە ...
كوردستانی نوێ‌ بناغەیەكی بەهێزی دیموكراسییە لەناوچەكەدا ...
"پۆتن و سیسی" لە هەڵبژاردنەكانی 2018 پۆستەكانیان مسۆگەر دەكەنەوە ...
كوردسات هەوێنی رۆشنبیركردنی جەماوەری كوردستانە ...
جودایخوازەكان زۆرینەی پەرلەمانی كەتەلۆنیایان مۆسگەر كرد ...
هەڵبژاردنی پەرلەمانی كەتەلۆنیا بەڕێوەدەچێت ...
كوردو سوننە داوای گەڕانەوەی بودجە دەكەن ...
سۆسیال دیموكراتەكانی یۆنان خۆیان نوێ دەكەنەوە ...
هەوڵەکانی پێکهێنانی حکومەتی ئەڵمانیا شکستی هێنا ...
ئه‌نجومه‌نی پارێزگای كه‌ركوك: به‌زووترین كات پارێزگار دیاری بكرێت ...
دەزگای هەڵبژاردن لەسەر بەستنی كۆنگرە لەگەڵ مەڵبەندەكان كۆبۆوە ...
دادگای فیدراڵی: ریفراندۆم نادەستورییە ...
میراڵ ئه‌كشینار،״ژنه‌ ئاسنینه‌״کەی‌ رەوتی توندڕەوی نەتەوەیی تورك ‌ ‌ ...
به‌رپرسانی که‌ته‌لۆنیا رووبه‌روی دادگاییکردن ده‌بنه‌وه‌ ‌ ...
کاردانه‌وه‌ی ئیسپانیا و جیهان به‌رامبه‌ر به‌که‌ته‌لۆنیا ‌ ...
تیمی ریفراندۆم هه‌ڵاتن ...
په‌رله‌مان دابه‌شكردنی ده‌سه‌ڵاته‌كانی سه‌رۆكایه‌تیی هه‌رێمی په‌سه‌ندكرد ‌ ...
هەڵبژاردنەكانی عیراق 12 رۆژ دوادەخرێت ...
پێدەچێت كۆنسەرڤاتیڤەكانی نەمسا براوەی یەكەم بن ...
بانگه‌شه‌ی‌ هه‌ڵبژاردن له‌ 15ی‌ ئه‌م مانگه‌وه‌ ده‌ستپێده‌كات ...
سه‌رۆك مام جه‌لال ماڵئاوایی كرد ...
لە90%ی دەنگەجیاكراوەكانی كەتەلۆنیا بەڵێیە ...
ئەنجامی راپرسی بۆ سەربەخۆیی راگەیەندرا ...
م.س: گه‌له‌كه‌مان سه‌ربه‌رزه‌ له‌حزوری یاده‌وه‌ری شه‌هیدانی رێی مافی چاره‌نووس ...
%72.16ی دەنگدەران بەشداری ریفراندۆمیان كردووە ...
پرۆسه‌ی‌ ده‌نگدان بۆ ڕیفراندۆم ده‌ستیپێكرد ...
یەكەمین راپۆرت لەبارەی راپرسی-یەوە بڵاوكرایەوە ...
شۆڕش ئیسماعیل: دەنگمان بەڵێ‌ بوو بۆ سەربەخۆیی كوردستان ...
پارتەكەی ئەنگیلا مێركڵ براوەیە ...
چین و ریفراندۆمی هەرێمی کوردستان ‌ ...
هه‌ڵبژاردنه‌ په‌رله‌مانییه‌كه‌ی ئه‌ڵمانیا ده‌ستیپێكرد ...
وردەكاری هەڵبژاردنەكانی رۆژئاوای كوردستان ...
ریفراندۆم.. سووربوونی كورد و توندبوونی هه‌ڵوێستی نێوده‌وڵه‌تی ...
نه‌وه‌یه‌كگرتووه‌كان داوایه‌ك ئاراسته‌ی‌ هه‌رێم و به‌غدا ده‌كات ...
23ی مانگ دەنگدان بۆ ریفراندۆم دەستپێدەكات ...
ماوه‌ی تۆماری قه‌واره‌ سیاسییه‌كان درێژكرایەوە ...
ژنێك بووە سەرۆك كۆماری سەنگاپورە ...
بروسكەی پیرۆزبایی بۆ ساڵیادی تەلەفزیۆنی گەلی كوردستان (تەلەفزیۆنی دایك) ...
ئەمڕۆ هەڵبژاردنی پەرلەمانی نەرویج بەڕێوە دەچێت ...
ئەنجومەنی باڵای ریفراندۆم ژنان بێ بەشدەكات ...
چەمکی بانگەشەی هەڵبژاردن و تایبەتمەندیەکانی ...
بارزانی: خۆم كاندید ناكه‌مه‌وه‌و رێگه‌ به‌كه‌سه‌ نزیكه‌كانیشم ناده‌م ...
نوێكردنەوەی تۆماری دەنگدەران دەستیپێكرد ...
مێركڵ و هاوپەیمانەكانی له‌ پێشه‌وه‌ن ...
پەرلەمان نوێنەرایەتی گەلی لەدەستداوە ...
تەیموری رۆژهەڵات و سەربەخۆیی ‌ ...
کۆمسیۆن ئامادەنیە بۆ ئەنجامدانی هەڵبژاردن لەكەركوك ...
دەزگای هەڵبژاردن لەگەڵ مەڵبەندەكان كۆبۆوە ...
مەكتەبی سیاسی تەئكیدی لەباشكردنی گوزەرانی خەڵك كردەوە ...
حەكیم لەمەجلیسی ئەعلا جیابۆوە ...

سه‌عات 9ی سه‌رله‌به‌یانی رۆژی 31/5/1996 به‌ڕێز مام جه‌لال سكرتێری گشتی ی‌.ن.ك له‌ شاری رانیه‌ كۆنگره‌یه‌كی رۆژنامه‌نووسی به‌ست به‌بۆنه‌ی یادی ساڵرۆژی دامه‌زراندنی ی‌.ن.ك تێیدا نوێنه‌ری سه‌رجه‌م كه‌ناڵه‌كانی راگه‌یاندنی یه‌كێتی ئاماده‌ی بوون.


سه‌ره‌تا به‌ڕێزی وێرای به‌خێرهێنان، خۆشحاڵی خۆی ده‌ربڕی به‌ ئاماده‌بوونی كه‌ناڵه‌كانی راگه‌یاندنی ی‌.ن.ك بۆ ئه‌وه‌ی له‌و بیره‌وه‌ریه‌ زۆر گرنگ‌و پیرۆزه‌ بدوێ. سه‌ره‌تا به‌رێزی باسی له‌ سه‌ره‌تای دامه‌زراندنی ی‌.ن.ك كردو وتی: كه‌ رێككه‌وتنی جه‌زائیر ئیمزا كرا ئێمه‌ ئه‌و كه‌سانه‌ی كه‌ له‌ ده‌ره‌وه‌ بووین پێمان وانه‌بوو كه‌ سه‌ركردایه‌تی شۆرش‌و سه‌ركردایه‌تی پارتی بڕیاری وازهێنان له‌ خه‌باتی چه‌كدار‌و خه‌باتی سیاسی ده‌دات‌و هه‌موو دام‌و ده‌زگاكانی شۆرش هه‌ڵوه‌شێنێته‌وه‌، من خۆم یه‌كێك بووم له‌و كه‌سانه‌ی كه‌ له‌گه‌ڵ هه‌ڤاڵی نه‌مر كاك عمر ده‌بابه‌ گفتوگۆی ئه‌وه‌م ده‌كرد، ئه‌و پێی وابوو كه‌ سه‌ركردایه‌تی ئه‌و سه‌رده‌مه‌ بڕیاری هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی شۆرش‌و دام‌وده‌زگاكانی حزب‌و وازهێنانی له‌ خه‌باتی چه‌كدار ده‌دات. من پێم وانه‌بوو، به‌ڵام پاش ماوه‌یه‌ك كه‌ كاك عمر گه‌ڕایه‌وه‌ هه‌واڵمان بۆ هات كه‌ سه‌ركردایه‌تی بڕیاری داوه‌ له‌ 19/ی مانگه‌وه‌ بروسكه‌یه‌كی به‌سه‌ر هه‌موو لایه‌كدا بڵاوكردۆته‌وه‌ كه‌ هه‌موو شتێك ته‌واو بوو!
ئێمه‌ ئه‌وانه‌ی كه‌ له‌ ده‌ره‌وه‌ بووین بیرمان له‌وه‌ ده‌كرده‌وه‌ كه‌ ده‌بێ خه‌بات درێژه‌ی هه‌بێ. به‌تایبه‌تی ئه‌و سه‌رده‌مه‌ من كه‌ له‌ ده‌ره‌وه‌ بووم په‌یوه‌ندیشم هه‌بوو له‌گه‌ڵ هاورێیانی كۆمه‌ڵه‌ له‌ناو كوردستانی عێراق.هیوام به‌وه‌ هه‌بوو كه‌وا رێكخستنێك هه‌یه‌ ده‌كرێ ئه‌و رێكخستنه‌ ببێته‌ هه‌وێنی رێكخستنێكی گه‌وره‌ی تر بۆ ئه‌وه‌ی بتوانین خه‌باته‌كه‌ هه‌م له‌رووی سیاسی، هه‌م له‌رووی پێشمه‌رگایه‌تیه‌وه‌ درێژه‌ پێ بده‌ین. ئێمه‌ پێمان وابوو كه‌ ده‌كرێ به‌و كه‌ره‌سته‌ی كه‌ شۆڕشه‌كه‌ی پێشوو هه‌یبوو درێژه‌ به‌ خه‌باته‌كه‌ بدرێ، بۆ هاندانی هه‌ڤاڵه‌كانی ناوه‌وه‌ به‌په‌له‌ له‌ چه‌ند رۆژنامه‌‌و گۆڤارێكدا‌و به‌یارمه‌تی به‌ڕێز د.احمد چه‌له‌بی كه‌ ئێستا سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی راپه‌ڕاندنی كۆنگره‌ی نیشتمانی عێراقی یه‌كگرتووه‌. هه‌واڵێكمان بڵاو كرده‌وه‌ كه‌وا مام جه‌لال خۆی سازده‌دا بۆ ئه‌وه‌ی بگه‌ڕێته‌وه‌ وڵات بۆ به‌شداری له‌ خه‌باتی چه‌كدار كه‌ درێژه‌ی هه‌بێ. به‌داخه‌وه‌ ئه‌و كاته‌ ئه‌و بیروڕایه‌ له‌ناو هه‌ڤاڵاندا نه‌چه‌سپی بوو كه‌ ده‌توانن به‌م كه‌ره‌سته‌ی كه‌ شۆرش هه‌یه‌تی ده‌توانن درێژه‌ به‌ خه‌بات بده‌ن. بۆیه‌ ئێمه‌ دوایی بۆمان ده‌ركه‌وت كه‌ خه‌باتی چه‌كدار نه‌ماوه‌ ژماره‌یه‌كی زۆری خه‌ڵك ته‌سلیم بۆته‌وه‌ ژماره‌یه‌كی زۆریش چوونه‌ته‌ دیوی ئێران‌و هه‌ندێكیش خۆی ساز ده‌دات به‌ره‌و ده‌ره‌وه‌ بێ. ئێمه‌ ئه‌و كه‌سانه‌ی كه‌ ئه‌و كاته‌ له‌یه‌كه‌وه‌ نزیكبووین به‌تایبه‌تی من‌و هه‌ڤاڵ فوئاد معصوم كه‌ هه‌ردوومان پێكه‌وه‌ له‌ كۆمیته‌یه‌ك ئیشمان ده‌كرد به‌ناوی كۆمیته‌ی په‌یوه‌ندییه‌كانی عه‌ره‌بی لێپرسراوه‌كه‌مان كاك عه‌زیزی شێخ ره‌زای باسه‌رێ بوو. ئه‌و سێیه‌ پێكه‌وه‌ بووین. له‌نێوان خۆماندا مشاوه‌ریه‌كمان كرد كه‌چی بكه‌ین؟ وه‌ چۆن به‌ره‌نگاری ئه‌و رووداوه‌ ناخۆشه‌ ببینه‌وه‌ بۆ درێژه‌پێدانی خه‌بات. هه‌موو لایه‌كمان پێمان باش بوو. به‌تایبه‌تی من‌و دكتۆر فوئاد سوور بووین له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی كه‌ رێكخستنێك دروست ببێ. له‌و سه‌رده‌مه‌دا هه‌ندێك هه‌ڤاڵان له‌ ئێرانه‌وه‌ هاتن له‌وانه‌ كاك عادل مراد، كاك عادل مراد ئه‌و سه‌رده‌مه‌ سه‌رۆكی یه‌كێتی قوتابیانی كوردستان بوو. لاوێكی ناسراو بوو له‌ناو قوتابیان‌و له‌ناو خوێندكاراندا كه‌ قسه‌مان له‌گه‌ڵ كرد بینیمان گه‌رم‌و گوڕه‌ ئه‌ویش وره‌و وزه‌ی درێژه‌پێدانی تێدایه‌ ئینجا بووین به‌ سێ كاك عبدالرزاق فه‌یلی-ش هاتبوو بووین بو چوار، ورده‌ ورده‌ خه‌ڵكانی تریش له‌ناو وڵاته‌وه‌ ده‌هاتن ته‌ماشامان كرد كه‌ خه‌ڵك ئاماده‌یی هه‌یه‌ به‌شداری بكات له‌ رێكخستنێكی نوێ، جا بیرمان كرده‌وه‌ كه‌ ئه‌و رێكخستنه‌ چۆن بێت؟ بیروڕای جیا هه‌بوو كه‌ رێكخستنێك بێت هه‌موو ئه‌و كه‌سانه‌ بگرێته‌وه‌ كه‌ توانای به‌رده‌وام بوونیان هه‌یه‌ له‌ خه‌بات، به‌په‌له‌ من په‌یوه‌ندییم كرد به‌ كاك نه‌وشیروان مسته‌فا ئه‌و وه‌خته‌ دكتۆرای ده‌كرد له‌ (ڤیه‌ننا)‌و كاك كمال فوئاد كه‌ ئه‌و سه‌رده‌مه‌ بۆ ئیجازه‌ چووبووه‌ بۆ (به‌رلین) كه‌ شۆڕشه‌كه‌یان بڵاوه‌ پێ كرد هه‌روه‌ها به‌ كاك عمر شێخ موس كه‌ ئه‌وانیش له‌ ده‌ره‌وه‌ بوون. هه‌موو ئه‌وانه‌ ئیستعدادیان نیشان دا كه‌ به‌ڵێ ئێمه‌ ئاماده‌ینه‌ شتێكی تازه‌ بكرێ. بیرمان لێ كرده‌وه‌ كه‌ چاكترین شێوه‌ی رێكخستن كه‌ بتوانێ ئه‌و كه‌سانه‌ كۆبكاته‌وه‌ كه‌ ئاماده‌یی شۆڕشیان تێدایه‌. ئاماده‌یی درێژه‌پێدانی خه‌باتیان تێدایه‌ ده‌بێت شێوه‌یه‌ك بێت زۆر فراوان‌و له‌ راستیدا وه‌كو (جه‌بهه‌)وا بێ، به‌ڵام چونكه‌ (جه‌بهه‌ی راسته‌قینه‌) بریتیه‌ له‌ نوێنه‌رایه‌تی حزبه‌كان‌و چینه‌ جیاجیاكانی كۆمه‌ڵایه‌تی، ئه‌و وه‌خته‌ حزبه‌كانمان له‌به‌رده‌ست نه‌بوو. چینه‌ جیاجیاكان خۆیان رێك نه‌خستبوو له‌ رێكخراوی تایبه‌تی خۆیان له‌به‌رئه‌وه‌ ووتمان ده‌بێ شتێكی (نیمچه‌ به‌ره‌یی) بێ له‌ شێوه‌ی (به‌ره‌) بێ، به‌ڵام (به‌ره‌ی راسته‌قینه‌ش) نابێت، بۆیه‌ هاتین بیرمان له‌وه‌ كرده‌وه‌ كه‌ یه‌كێتییه‌كی نیشتمانی دروست بێ. كه‌وا جێی ته‌یاری جیاجیا، رێكخستنی جیاجیا حزب‌و بیروڕای جیاجیاش جێی تێدا بێته‌وه‌، به‌ڵام هه‌موو له‌سه‌ر چه‌ند خاڵێك كۆده‌بێته‌وه‌ كه‌ مه‌سه‌له‌ی رزگاری نیشتمانی‌و دیموكراتی له‌ به‌غدا ئه‌و براده‌رانه‌ی له‌ ده‌ره‌وه‌ بووین زوو توانیمان ڕه‌ئی خۆمان یه‌ك خه‌ین به‌تایبه‌تی ئێمه‌ به‌نده‌ی موخلیستان كاك دكتۆر فوئاد‌و كاك عادل كاك عبدالرزاق فه‌یلی ئێمه‌ ئه‌و چواره‌ له‌ (شام) بووین. توانیمان پێكه‌وه‌ گه‌ڵاڵه‌ی فكره‌كه‌ بكه‌ین‌و منیان ته‌كلیف كرد كه‌ مسوه‌ده‌ی به‌یانێك بنووسم‌و بۆ دامه‌زراندنی ئه‌م یه‌كێتییه‌. من دیاره‌ په‌یوه‌ندیشم كردبوو به‌ هه‌ڤاڵانی ناوه‌وه‌ بڕیار بوو ئه‌وان له‌و بابه‌ته‌ ڕه‌ئیان هه‌بێت‌. نامه‌یه‌كی شه‌هید (شیهاب) م بۆ هاتبوو,. ئێستاش نامه‌كه‌م ماوه‌. شه‌هید شیهاب ده‌ڵێ: ئێستا هه‌موو هیوایه‌كمان به‌ئێوه‌یه‌ له‌ ده‌ره‌وه‌ كه‌ شتێك بكه‌ن‌و كارێك بكه‌ن كه‌ باری خواربووی جوڵاندنه‌وه‌ی رزگاری خه‌ڵكی كوردستان راست بێته‌وه‌‌و ته‌قریبەن ده‌سه‌ڵاتی پێ دابووین كه‌ به‌ناوی (كۆمه‌ڵه‌ش) وه‌ چی بكه‌ین. چیمان به‌باش زانی وا بكه‌ین، له‌به‌رئه‌وه‌ به‌راستی 22ی مایس 1976 ئێمه‌ ئه‌و به‌یانه‌مان له‌ چایخانه‌یه‌ك پێی ده‌ڵێن(گلیگله) له‌ شام خوێنده‌وه‌ كه‌ من نووسیبووم.


ئێستا نوسخه‌ی به‌ده‌ست خه‌تی من لای دكتۆر فوئاده‌ له‌به‌ر ئه‌وه‌ كاك دكتۆر فوئاد هه‌میشه‌ سووره‌ له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی كه‌ 22/5 رۆژی دامه‌زراندنی یه‌كێتی نیشتمانی كوردستانه‌ نه‌ك (1/6). (22/5) ئێمه‌ ئه‌و به‌یانه‌مان ته‌صحیح كرد.براده‌ران پاش كه‌م‌و زیاد گه‌شه‌یان پێ دا دوای ئه‌وه‌ بڵاومان كرده‌وه‌ به‌ڵام، له‌و موده‌یه‌دا كۆبوونه‌وه‌یه‌ك هه‌بوو له‌ ده‌ره‌وه‌دا. بۆ خوێندكارانی كورد له‌ ده‌ره‌وه‌ی وڵات دا هه‌روه‌ها كۆبوونه‌وه‌یه‌ك هه‌بوو ئێمه‌ش براده‌رانی كه‌ له‌ ده‌ره‌وه‌ دامان نابوو ببنه‌ ئه‌ندامی ده‌سته‌ی دامه‌زرێنه‌ر وه‌ك كاك نەوشیروان‌و كاك دكتۆر كمال فوئاد كاك عمر شێخ موسیش كۆده‌بووینه‌وه‌ چووینه‌(به‌رلین). راشمان سپاردبوو كه‌ هاوڕێیانی ناوه‌وه‌ یه‌كێك بنێرن.له‌و سه‌رده‌مه‌دا ئه‌وانیش كاك (فه‌ره‌یدون) یان نارد. كه‌ گه‌یشتینه‌ ئه‌وێ كاك فه‌ره‌یدون-یش هات بۆلامان، له‌ ئه‌وروپا دانیشتین براده‌رانی ده‌ره‌وه‌ هه‌ندێك ووشه‌یان گۆڕی له‌ به‌یانه‌كه‌ كه‌ نوسیبوومان كه‌ 22/5 بڵاو كردبۆوه‌. له‌به‌رئه‌وه‌ (1/6) به‌یانه‌كه‌مان جارێكی دیكه‌ به‌شێوه‌ی ته‌ئلیف كراوی بڵاو كرده‌وه‌. بۆیه‌ ئێستا كاك كمال فوئاد ده‌ڵێ یه‌كی مانگه‌ كاك دكتۆر فوئاد ده‌ڵێ (22/5) رۆژی دامه‌زراندنی یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستانه‌، له‌ (به‌رلین) ئه‌و كۆبوونه‌وه‌یه‌ كرا، تێیدا كاك نه‌وشیروان به‌شداربوو كاك عمر شێخ موس، كاك كمال فوئاد، كاك فه‌ره‌یدون‌و به‌نده‌ی موخلیستان ته‌واو بیروباوه‌ڕه‌كه‌ دارێژراو بڕیارمان دا كه‌ كۆبوونه‌وه‌ی ده‌سته‌ی دامه‌زرێنه‌رمان دانا كاك فه‌ره‌یدون بگه‌ڕێته‌وه‌ ووڵات، براده‌رانی كۆمه‌ڵه‌ له‌ناوه‌وه‌ ده‌ست بكه‌ن به‌ دروست كردنی رێكخراوه‌كانی یه‌كێتی نیشتمانی كوردستان به‌شێوه‌ی نیمچه‌ به‌ره‌یی‌و له‌ منیشیان داوا كرد من نامه‌م نووسیبوو پێشتر بۆ هه‌ڤاڵانی نه‌مر كاك عمر ده‌بابه‌، كاك علی عه‌سكه‌ری، كاك دكتۆر خالد كه‌ له‌ ناوه‌وه‌ی ووڵات بوون. بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌وانیش له‌ ئاستی خۆیانه‌وه‌ به‌شداری بكه‌ن له‌ دروست كردنی یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان توومه‌ز ئه‌وان له‌و سه‌رده‌مه‌ شتێكیان هه‌بوو له‌ناو خۆیاندا له‌گه‌ڵ هه‌ڤاڵی نه‌مر (ره‌سول مامند)‌و شه‌هید(صالح یوسفی)‌و شه‌هید(علی هه‌ژار) هێشتا گه‌ڵاڵه‌ی نه‌كردبوو. به‌ڵام ئه‌وانی (الحركه‌ الاشتراكیه‌ الدیمقراگیه‌ الكردستانیه‌) یان دانابوو كه‌ كاغه‌زه‌كه‌ی منیان پێ گه‌یشت ووتیان زۆر زۆر باشه‌ زۆریان پێ خۆش بوو. ئاماده‌ییان پیشان دابوو بۆ كاركردن، لێره‌ كه‌واته‌ دوو سه‌رچاوه‌مان له‌ ناوه‌وه‌ی وڵات په‌یدا كرد یه‌كێكیان پێشتر هه‌ر له‌ سه‌ره‌تاوه‌ هه‌مان بوو كه‌ (كۆمه‌ڵه‌ی ره‌نجده‌ران)بوو. ئه‌ویتریان ئه‌و براده‌رانه‌ی بزووتنه‌وه‌ی سۆسیالیستی دیموكراتی كوردستان، جگه‌ له‌وه‌ په‌یوه‌ندیمان به‌ هه‌ندێك كه‌سانی سه‌ربه‌خۆوه‌ كرد وه‌كو خاڵه‌ سه‌ید مه‌جید له‌ هه‌ولێر، هه‌ندێك تێكۆشه‌ری تر له‌ شوێنه‌كانی تر كه‌ ئێستا وه‌ختی ناوهێنانیان نه‌هاتووه‌، به‌م شێوه‌یه‌ ده‌ستمان كرد به‌ دانانی یه‌كێتی نیشتمانی كوردستان له‌ سه‌ره‌تادا زه‌عیف بووین. ئه‌وه‌ی زۆر جێگای ئه‌سه‌ف‌و داخ بوو كه‌ له‌و سه‌رده‌مه‌دا كۆمه‌ڵه‌ زه‌ربه‌یه‌كی گه‌وره‌ی خوارد.
به‌ گیرانی هه‌ڤاڵان(شیهاب‌و جه‌عفه‌ر‌و فه‌ره‌یدون‌و ئه‌رسه‌لان‌و عمری سه‌ید علی‌و ئاوات‌و ئاسۆ) ئه‌و براده‌رانه‌ی تری كه‌ له‌ناوه‌وه‌ بوون، هیوایه‌كی زۆرمان پێیان بوو كه‌ ببنه‌ نه‌واتی ئه‌و رێكخستنه‌ی ده‌مانه‌وێ له‌ كوردستانی عێراق دا دروستی بكه‌ین.
گیرانی ئه‌وان دیاره‌ له‌ئه‌نجامی هه‌ڵه‌یه‌ك بوو كه‌ من پێشتر ئاگادارم كردبوون لێی به‌داخه‌وه‌ گوێیان لێی نه‌گرت. هه‌ڵه‌كه‌ش ئه‌وه‌ بوو براده‌رێكمان هه‌بوو ناوی (ئه‌نوه‌ر) بوو كرێكار بوو ئه‌و براده‌ره‌ یه‌كێكی ده‌ناسی (الحركه‌ الاشتراكیه‌ العربیه‌). جارێك به‌هۆی ئه‌وه‌وه‌ هاتبووه‌ لای من له‌ (شام). جارێك شه‌هید (جعفر عبدالواحد) یان ناردبوو. ئه‌و كابرایه‌ گیرابوو من پێشنیارم بۆ براده‌ران كرد كه‌ شه‌هید (ئه‌نوه‌ر) بڕواو خۆی بشارێته‌وه‌. نه‌چێته‌ سه‌ر ئیشه‌كه‌ی له‌ كوردستان (اختفا‌‌و)بكا، چونكه‌ ئیحتماله‌ ئه‌و پیاوه‌ ئیعتراف بكا ئه‌ویش بگرن ئینجا خوا ده‌زانێ ئه‌ویش خۆی پێ ده‌گیرێ یا پێ ناگیرێ له‌به‌رئه‌وه‌ بۆ سه‌لامه‌تی رێكخستن وا باشه‌ هه‌ر له‌ ئێستاوه‌ مادام ئه‌و كابرایه‌ عه‌ره‌به‌ گیراوه‌. ئیحتماله‌ ته‌عزیبی وه‌حشیانه‌ی عه‌فله‌قیه‌كان وای لێ بكا. بسله‌مێنێ دان به‌ شته‌كان دابنێ با ئه‌و ڕا بكا ئه‌وه‌ بوو شه‌هید (ئه‌نوه‌ر) مانگێك ڕای كردبوو بۆ كوردستان له‌و مانگه‌دا هیچ شتێك نه‌ببوو.بڕیاری دابوو بگه‌ڕێته‌وه‌ بۆ كاره‌كه‌ی كاك فه‌ره‌یدون-یش كه‌ له‌ ده‌ره‌وه‌ بوو، ئێمه‌ له‌گه‌ڵی پێك هاتین كه‌ به‌ هیچ شێوه‌یه‌ك ئه‌و براده‌ره‌ نه‌چێته‌وه‌ كاك فه‌ره‌یدونیش پێ رانه‌گه‌یشتبوو بگاته‌وه‌ كه‌ پێی بڵێ هه‌تا كاك فه‌ره‌یدون گه‌یشتبووه‌وه‌ ئه‌و براده‌ره‌ چووبووه‌ ده‌وام خۆی‌و گیرابوو ‌و زوو خۆی پێنه‌گیرا ئه‌ویش له‌ سه‌ره‌تاوه‌ هه‌ندێك شتی گووت. بووه‌ سه‌به‌بی ئه‌وه‌ی رێچكه‌یه‌ك له‌ گیران به‌سه‌رمان داهات‌و ئه‌نجامه‌كه‌ی ئه‌وه‌بوو كابرایه‌ك له‌ گیراوه‌كان زۆرتر ئیعترافی كرد ناوی شه‌هید شیهاب‌و هه‌موویانی دابوو ئیتر هه‌ندێكیان هاتن بۆ لای ئێمه‌ بۆ سوریا.له‌میانی ئه‌وانه‌دا شه‌هید(ئیبراهیم عه‌زۆ) بوو كه‌ عه‌سكه‌ری بوو ئه‌و سه‌رده‌مه‌ له‌گه‌ڵ هه‌ندێكی تر له‌ براده‌ران، ئه‌وانی تر گیران، به‌ گیرانی ئه‌وانه‌ زه‌ربه‌یه‌كی گه‌وره‌ی لێداین په‌كی ئه‌وه‌ی خست كه‌ ئه‌و چالاكییانه‌ی ده‌مانویست بیانكه‌ین به‌تایبه‌تی ئێمه‌ وا له‌گه‌ڵ ئه‌م براده‌رانه‌ پێكهاتبووین. كه‌ له‌ سه‌ره‌تاوه‌ ده‌ست بكه‌ین به‌ دروست كردنی مه‌فره‌زه‌ی بچوك بچوك له‌ شاخ، نه‌ك بۆ شۆرش، به‌ڵكو بۆ پروپاگه‌نده‌ی سیاسی، واتا ده‌سته‌ی چه‌كداری بیروباوه‌ڕ بڵاوكردنه‌وه‌ نه‌ك هی (شه‌ڕ) بۆ ئه‌وه‌بوو نه‌واتێك له‌ شوێنی جیاجیا هه‌م چه‌ك كۆ بكه‌نه‌وه‌ هه‌م ئێمه‌ش له‌ ده‌ره‌وه‌ یارمه‌تیان بۆ بنێرین بۆ ئه‌وه‌ی بتوانن بنكه‌ی چاك دابنێن له‌ شاخ‌و له‌لادێ. چونكه‌ ئێمه‌ پێمان وابوو كه‌ هه‌موو هه‌ل‌و مه‌رجی بابه‌تی‌و تایبه‌تی بۆ شۆرش هه‌ڵگیرسانه‌وه‌ هه‌یه‌. ته‌نها شتێكی پێویسته‌ ئه‌ویش ئه‌وه‌یه‌ كه‌ (هه‌ل‌و مه‌رجه‌كانی ژاتیه‌) كه‌ ئه‌ویش دروست بوونی ئه‌و یه‌كێتی یه‌یه‌ كه‌ ده‌توانێ ئه‌و شۆڕشه‌ هه‌ڵگیرسێنێ چونكه‌ پێمان وابوو هه‌موو هۆیه‌كانی مه‌وزوعی‌و تایبه‌تی كوردستان له‌باره‌ بۆ ئه‌وه‌ی خه‌باتی چه‌كدار درێژه‌ی پێ بدرێ. ئێمه‌ باوه‌ڕمان به‌و تێزانه‌ نه‌بوو كه‌ سه‌ركردایه‌تی راكردووی شۆڕش بڵاوی ده‌كرده‌وه‌ كه‌وا گوایا (موئامەره‌یه‌كی ده‌ولی) هه‌یه‌ له‌سه‌ر كورد‌و ئێمه‌ ناتوانین درێژه‌ به‌ خه‌بات بده‌ین ئه‌گه‌ر درێژه‌ به‌ خه‌بات بده‌ین میلله‌ته‌كه‌مان ده‌هاردرێ‌و ده‌كوژرێ‌و پێمان وابوو ئه‌وه‌ هه‌موو فیشالی دوژمنه‌‌و ته‌ئسیری له‌وان كردووه‌، پێمان وابوو هه‌موو بیانووه‌ بوو وازهێنان له‌ خه‌باتی چه‌كدار، پێمان وابوو نه‌خێر هه‌موو كه‌ره‌سه‌كانی مه‌وزوعی‌و مادی بۆ درێژه‌ پێدانی شۆرش له‌كایه‌دایه‌. ئه‌وه‌بوو كه‌ فیعلەن پاش ساڵێك ئیسپاتمان كرد كه‌ له‌ كایه‌دایه‌، ئه‌وه‌بوو هه‌ر پاشان خۆشیان ئه‌وانه‌ی بالوره‌یان لێده‌دا چوون (قیاده‌ی موئەقه‌ته‌یان) دروست كرد هاتنه‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌وانیش به‌شداربن یا خه‌باتی چه‌كدار بكه‌ن واته‌ تێزه‌كان سه‌د له‌ سه‌د غه‌ڵه‌ت بوو. یه‌كێتی نیشتمانی راست بوو له‌ تێزه‌كانی خۆیدا بۆیه‌ ئێمه‌ ده‌ستمان كرد به‌ دروست كردنی ی‌.ن.ك له‌ هه‌ل‌ومه‌رجێكی زۆر دژواردا. له‌ ناوه‌وه‌ له‌رووی زاتی یه‌وه‌ ئه‌و زه‌ربه‌ گه‌وره‌یه‌مان خواردبوو كه‌ ئه‌و براده‌رانه‌ گیرابوون له‌رووی مه‌وزوعی یه‌وه‌ ده‌وروبه‌ره‌كان ئێران‌و توركیا‌و عێراق یه‌ك بوون ته‌نها سوریا په‌نای دابووین رێگای داین‌و ده‌رگای بۆ كردینه‌وه‌ هه‌م بۆ ئه‌وه‌ی ببێته‌ بنكه‌ی سیاسی بۆ ئێمه‌ هه‌م ببێته‌ بنكه‌ی عه‌سكه‌ری‌و بووه‌ سه‌به‌بی ئه‌وه‌ی رێگامان بده‌ن چه‌ندین كه‌س بێن له‌ كوردستانی عێراقه‌وه‌ له‌وێ ته‌دریبیان پێ بكه‌ین بۆ ئه‌وه‌ی وه‌كو ئێمه‌ داماننابوو له‌ بیره‌وه‌ری یه‌كه‌مینی ی‌.ن.ك شۆرشی نوێ هه‌ڵگیرسێنینه‌وه‌. بۆیه‌ من هه‌موو جارێك ده‌ڵێم قه‌د چاكه‌ی سوریامان له‌بیر ناچێته‌وه‌ به‌راستی ئه‌و سه‌رده‌مه‌ش سوریا نه‌بایه‌ نه‌مان ده‌توانی ئه‌و كاره‌ وه‌كو ویستمان بیكه‌ین سوریا نه‌ك هه‌ر ده‌رگای بۆ كردینه‌وه‌ ده‌رگای سیاسی، ده‌رگای رێكخستن ده‌رگای پروپاگه‌نده‌ به‌ڵكو ده‌رگای ته‌دریبی عه‌سكه‌ریشی بۆ كردینه‌وه‌، ده‌رگای چه‌ك په‌یداكردنی بۆ كردینه‌وه‌ كه‌ چه‌كمان بداتێ‌و كه‌ره‌سته‌كانی شۆڕشمان بۆ بێنێته‌دی بۆیه‌ به‌راستی ی‌.ن.ك زۆر قه‌رزاری سوریایه‌ ئه‌وه‌یه‌ كه‌ من هه‌موو جارێ ده‌ڵێم هه‌تاهه‌تایه‌ چاكه‌ی سه‌رۆك حافز ئه‌سه‌دمان له‌بیر ناچێت كه‌ ی‌.ن.ك ده‌ستی كرد به‌ كاركردن له‌ ده‌ره‌وه‌ له‌ چه‌ندین شوێن لقی‌و پۆمان دانا له‌ ناوه‌وه‌ش ده‌ستمان كرد به‌ ئیشكردن هێدی هێدی هه‌ردوو باڵه‌ گرنگه‌كه‌ی ی‌.ن.ك هه‌م كۆمه‌ڵه‌‌و هه‌م بزوتنه‌وه‌ ئه‌وانیش خه‌ریكی خۆسازدان بوون كه‌وتینه‌ گفتوگۆ له‌گه‌ڵیان بۆ ئه‌وه‌ی له‌ بیره‌وه‌ری ساڵی یه‌كه‌م دا شۆرش هه‌ڵگیرسێته‌وه‌‌و براده‌ران خۆیان سازدا ئه‌وه‌ بوو كه‌ نه‌مران عه‌لی عه‌سكه‌ری‌و كاك عمر ده‌بابه‌ كاك خالید، كاك ره‌سول مامند، كاك سه‌عدی گچكه‌ ئه‌وانه‌ خۆیان سازدابوو بێنه‌ ده‌رێ‌و شۆرش هه‌ڵگیرسێننه‌وه‌ پێش ئه‌وان ئێمه‌ش له‌ سوریا خه‌ڵكمان هان دابوو له‌ سلێمانیش براده‌رانی كۆمه‌ڵه‌ چه‌ند مه‌فره‌زه‌یه‌كیان دروست كردبوو. مه‌فره‌زه‌یه‌ك له‌ ناوچه‌ی هه‌ڵه‌بجه‌ بوو یه‌كێك له‌وانه‌ كاك شه‌وكه‌تی حاجی موشیر بوو كاك خالیدی حاجی غالی‌و كاك حه‌مه‌ی حاجی مه‌حموود كه‌ ئێستا سكرتێری حیزبی سۆشیال دیموكراته‌ ئه‌و سه‌رده‌مه‌ش ئه‌و ئه‌ندامی كۆمه‌ڵه‌ بوو له‌گه‌ڵ شێخ عه‌لی کەشکۆڵ و وابزانم هه‌ر ئه‌و چواره‌ ماون ئه‌وانی ترم له‌بیر نی یه‌ وابزانم به‌شێكیان شه‌هید بوون له‌دوای ئه‌وه‌ مه‌فره‌زه‌ی تر دروست بوو كه‌ هاتنه‌ ده‌رێ مه‌فره‌زه‌یه‌ك كاك سالاری تێدا به‌شداربوو كه‌ كاك مه‌لا به‌ختیاری تێدا بوو كه‌ كاك عومه‌ر عه‌بدوڵڵای تێدابوو كه‌ شه‌هید ئارام خۆی موخته‌فی بوو ئه‌ویش هاتبووه‌ ده‌ره‌وه‌‌و ورده‌ ورده‌ ئه‌و مه‌فره‌زه‌ بچوكانه‌ ده‌ستیان پێ كرد له‌ بچووكه‌وه‌ بۆ كاری گه‌وره‌، له‌ بیره‌وه‌ری یه‌كه‌میندا ئێمه‌ش توانیمان شه‌هید ئیبراهیم عه‌زۆ‌و گروپێك بنێرینه‌وه‌ بۆ بادینان نزیكه‌ی چل كه‌س بوون وابزانم 380 كه‌س بوون ئه‌وانیش چووبوونه‌وه‌ بۆ بادینان به‌م پێ یه‌ ته‌ماشا ده‌كه‌ین له‌ بیره‌وه‌ری یه‌كه‌میندا مه‌فره‌زه‌ی چه‌كدار له‌ كوردستان په‌یدابووه‌وه‌. هاتنه‌ ده‌ره‌وه‌ی هه‌ڤاڵی نه‌مر كاك عومه‌ر ده‌بابه‌، كاك عه‌لی عه‌سكه‌ری، كاك ره‌سول مامه‌ند، كاك دكتۆر خالید، كاك شه‌هید سه‌عدی كارێكی كرد كه‌ په‌ره‌بسێنێت سه‌دان كه‌س له‌جیاتی ده‌یان كه‌س بێته‌ ده‌رێ ئه‌وه‌ بووه‌ هۆی ئه‌وه‌ی كه‌ شۆڕشه‌كه‌ ده‌نگی دایه‌وه‌ له‌ ناوه‌وه‌‌و چه‌كدارێكی زۆر رووی كرده‌ شاخ‌و به‌تایبه‌تی خه‌ڵكی ناوچه‌كانی باڵه‌كایه‌تی‌و رانیه‌‌و پشده‌ر‌و ئه‌م شوێنانه‌ به‌ ژماره‌ی زۆر به‌شداری یان كردبوو له‌ شۆڕشه‌كه‌دا، به‌م جۆره‌ شۆڕش ده‌ستی پێكرد، ئینجا له‌و ماوه‌یه‌دا له‌ مایسی ساڵی 1975 وه‌ تا 1 ی حوزه‌یرانی 1976، ئێمه‌ چه‌ندین چالاكی ته‌نزیمی‌و سیاسیمان ئه‌نجام دا جارێكی چه‌ند بڵاوكراوه‌یه‌كمان نووسی به‌كوردی‌و به‌ عه‌ره‌بی ده‌رباره‌ی ی‌.ن.ك بۆچی؟ به‌ عه‌ره‌بی (الاتحاد الوگنی الكردستان لماژا)؟ كه‌ شه‌هید ئارام لێره‌ كردی به‌ كوردی‌و بڵاوی كرده‌وه‌ له‌ وڵات هه‌روه‌ها رێبازی نوێ مان ده‌كرد. (الشراره‌) مان ده‌ركرد پاشان چه‌ند راپۆرتێك له‌سه‌ر ئه‌ركی خه‌باتی ئه‌و سه‌رده‌مه‌مان یه‌كێكیان راپۆرتی منه‌ بڵاومان كردنه‌وه‌ چه‌ندین نامیلكه‌ی بچۆله‌كان ده‌ركرد‌و زه‌مینه‌ی فیكری سیاسی مان ئاماده‌ كرد‌و جگه‌ له‌وه‌ی په‌یوه‌ندی یه‌كی زۆرمان له‌گه‌ڵ ده‌وڵه‌تانی عه‌ره‌بی كرد. لیبیا به‌گه‌رمی به‌پیرمانه‌وه‌ هات بۆ یارمه‌تی دانمان له‌گه‌ڵ سوریا له‌گه‌ڵ هێزه‌ پێشكه‌وتن خوازه‌كانی عه‌ره‌به‌كان له‌ لوبنان‌و سوریا‌و وڵاتانی تری عه‌ره‌بی له‌گه‌ڵ یه‌مه‌نی دیموكراتی په‌یوه‌ندیمان كرد‌و ئه‌وانیش پێشوازیان لێ كردین. جا ئێستا ده‌مه‌وێ دوو سێ شتی نه‌زانراوتان بۆ باس بكه‌م ده‌رباره‌ی چۆنیه‌تی گه‌شه‌كردنمان پێش ئه‌وه‌ی شۆڕشی كوردستان بڕوخێ ئه‌و بریماكوفه‌ی ئێستا وه‌زیری خارجی یه‌ی روسه‌ داوای منی كرد من له‌ قاهیره‌ بووم هاتمه‌ بەیروت له‌ ماڵی دۆستێكمان له‌ ماڵی ئه‌و دۆسته‌ كوردپه‌روه‌رێكی ناسراوه‌ له‌وێ ئه‌و بریماكوفه‌م دیت ئه‌و بریماكوفه‌ قسه‌كانی زۆرتر به‌لای ئه‌وه‌دا بوو كه‌ من راكێشێت بۆ لای هاوكاری له‌گه‌ڵ به‌عس دا من پیم ووت ئێوه‌ غه‌ڵه‌تن ئه‌و سه‌رده‌مه‌ به‌عس هاوكاری هه‌بوو له‌گه‌ڵ حیزبی شیوعی من پێم گوتی ئه‌وانه‌ پێشكه‌وتن خواز نین ئێمه‌ ته‌جروبه‌یه‌كی تاڵ‌و تفتمان هه‌یه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌وانه‌دا باشیان ده‌ناسین ئه‌وانه‌ درۆ ده‌كه‌ن ئه‌وانه‌ ته‌نها نیازیان خۆبه‌هێزكردنه‌ ئێستا به‌ دڵ سافی یه‌وه‌ دێن سبه‌ی نایكه‌ن هه‌روه‌ها له‌ مه‌سه‌له‌ی كورد رزگاریان بێت به‌رده‌بنه‌ گیانی حیزبی شیوعی دیاره‌ له‌سه‌ر ئه‌م مه‌سه‌له‌یه‌ نه‌گه‌یشتینه‌ یه‌ك به‌ڵام له‌سه‌ر نوقته‌یه‌ك گه‌یشتینه‌ یه‌ك كه‌ ئێمه‌ نێوانمان خۆش بێت‌و په‌یوه‌ندی دروست ببێته‌وه‌.
له‌نێوان كورد‌و یه‌كێتیی سۆڤیه‌ت كه‌ پچڕابوو من ئه‌و سه‌رده‌مه‌ نامه‌م نووسی بۆ مه‌رحوم كاك ئیدریس‌و كاك مه‌سعود باسی ئه‌وه‌م بۆ كردن، ئه‌وان له‌ نامه‌كه‌یان دا كه‌ ئێستاش هه‌مه‌ جوابم ده‌ده‌نه‌وه‌‌و ده‌ڵێن ئاگات له‌ خۆت بێت ئه‌وه‌ كابرایه‌كه‌ له‌ كاروباری جاسوسی ئیش ده‌كات مه‌قصه‌دی هه‌ر ئه‌خبار كۆكردنه‌وه‌یه‌ خه‌به‌رت لێ ده‌ردێنێ‌و به‌هیچ شێوه‌یه‌ك په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵی توند مه‌كه‌، من دیاره‌ له‌و ره‌ئیه‌ نه‌بووم هه‌رچه‌نده‌ ئه‌و سه‌رده‌مه‌ من ره‌ئی یه‌كی تایبه‌تم هه‌بوو ئه‌و سه‌رده‌مه‌ پێم وانه‌بوو كه‌ سۆڤیه‌ت وڵاتێكی سۆسیالیسته‌. ئێمه‌ ئه‌و سه‌رده‌مه‌ له‌ژێر ته‌ئسیری بیروباوه‌ری ماوسی تونگ دا بووین پێمان وابوو روسیا وڵاتێكی ته‌حریفی یه‌ وڵاتێكی سۆسیالیستی نییه‌، به‌ڵام هه‌ر پێمان وابوو ده‌وڵه‌تێكی گه‌وره‌یه‌ له‌ رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستدا ته‌ئسیری هه‌یه‌ نابێت باز بده‌ین به‌سه‌رییدا‌و فتی كه‌ین. بۆیه‌ پێم باش بوو په‌یوه‌ندیمان هه‌ر بمێنێت له‌گه‌ڵیان ئه‌وه‌ی راستی بێت ئه‌و په‌یوه‌ندی یه‌م له‌گه‌ڵیان درێژه‌ پێدا‌و ناوبه‌ناو ده‌مدیتن یه‌كێكیان پێ ناساندم له‌ سه‌فاره‌تی سۆڤیه‌تی له‌ به‌یروت كه‌ خه‌ریك بوو شۆڕشه‌كه‌ هه‌ره‌س بێنێت دیسان هاتنه‌وه‌ لام خودی بریماكوف هات‌و دیم زۆر هه‌وڵی دا من هه‌وڵ بده‌م له‌گه‌ڵ خوالێخۆش بوو جه‌نه‌راڵ بارزانی واز نه‌هێنێت‌و شۆڕشه‌كه‌ بڵاوه‌ پێ نه‌كات ته‌نانه‌ت به‌ڵێنی پێ داین وتی ئه‌گه‌ر ئێوه‌ درێژه‌ بده‌ن به‌ خه‌بات ئێمه‌ی سۆڤیه‌ت وه‌كو جاری جاران وه‌كو شه‌سته‌كان یارمه‌تیتان ده‌ده‌ین‌و وتی ئه‌وه‌ تازه‌ بۆتان ده‌ركه‌وت ئه‌مریكا خیانه‌تی لێ كردن، ئێران خیانه‌تی لێ كردن وتی فه‌رموو سه‌ركردایه‌تی كورد ئه‌وه‌نده‌ هاوكاریی ئێرانیان كرد ئه‌وه‌نده‌ هاوكاریی ئه‌مریكای كرد ئه‌وه‌نده‌ هاوكاریی ده‌وڵه‌تی تری كرد فه‌رموو ئه‌وه‌تا پشتیان تێ كردن‌و ئێوه‌یان فرۆشت‌و وا خه‌ریكه‌ ده‌ربه‌ده‌ر ببن بۆیه‌ ئێوه‌ درێژه‌ به‌ خه‌باته‌كه‌تان بده‌ن‌و ئێمه‌ش پشتیوانیتان لێ ده‌كه‌ین گوتیان له‌ دوو لاوه‌ پشتیوانیتان لێ ده‌كه‌ین وه‌ك جاری جاران یارمه‌تیتان ده‌ده‌ین‌و دووه‌میان زه‌خت له‌ عێراق ده‌كه‌ین.


ئه‌و خه‌به‌رانه‌م نارد بۆ سه‌ركردایه‌تی شۆڕش به‌داخه‌وه‌ به‌جیددی وه‌رنه‌گیرا. جگه‌ له‌وه‌ له‌ ئه‌واخری ساڵی 1974دا من زانیم كه‌ وه‌زیری خارجی یه‌ی ئێران له‌گه‌ڵ وه‌زیری خارجی یه‌ی عیراق له‌ ئه‌سته‌مبول یه‌كتریان بینیوه‌‌و پلانی ئیتیفاقیه‌ی ئازار دارێژراوه‌ من نامه‌یه‌كم به‌په‌له‌ نووسی بۆ سه‌ركردایه‌تی شۆڕش‌و ئه‌و خه‌به‌ره‌م پێ گوتن به‌داخه‌وه‌ گوێیان نه‌دایه‌‌و ئه‌و خه‌به‌ره‌یان جارێ به‌ گاڵته‌ وه‌رگرت‌و گوتیان هیچ نی یه‌‌و ئه‌سڵی نییه‌‌و ئێران‌و ئه‌مه‌ریكا قه‌د پشتمان تێ ناكه‌ن له‌و كاته‌دا من‌و دكتۆر فوئاد‌و شێخ عه‌زیزی شێخ ره‌زا له‌ قاهیره‌ بووین قه‌رار بوو موئته‌مه‌ری سه‌رۆكه‌كانی عه‌ره‌ب ببه‌سترێت له‌ مه‌راكش بیستبوومان كه‌ صدام ده‌چێت داوا له‌ سه‌رۆكه‌كانی عه‌ره‌ب ده‌كات به‌تایبه‌تی له‌ مه‌لیك سعود‌و میسر ده‌كات كه‌ یارمه‌تی بده‌ن بۆ دوایی هێنان به‌ خیلاف له‌گه‌ڵ شا‌و بۆدوایی هێنان بە شۆڕشی كورد بۆیه‌ به‌باشمان زانی كه‌ ئێمه‌ش هه‌واڵێك بده‌ین موباده‌ره‌یه‌ك بكه‌ین بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌م موئته‌مه‌ره‌ ده‌نگێكی ئێه‌ی بگاتێ وامان به‌باش زانی كه‌ من هه‌وڵ بده‌م په‌یوه‌ندی یه‌ك بكه‌م له‌گه‌ڵ خوالێخۆشبوو رئیس سادات كه‌ ئه‌و كاته‌ رەئیسی میسر بوو له‌سه‌ر پێشنیاری هه‌رسێكمان من ته‌له‌فۆنم كرد بۆ جه‌ریده‌ی ئه‌هرام من ئه‌و وه‌خته‌‌و پێشتریش كه‌ له‌ قاهیره‌ بووم هۆی په‌یوه‌ندیم له‌گه‌ڵ سادات موده‌تێك به‌ واسته‌ی مامۆستا محمد حسنین هه‌یكه‌ل به‌هۆی مامۆستا احمد بهاالدین بوو كه‌ نووسه‌رێكی مه‌شهوره‌ من ته‌له‌فۆنم له‌گه‌ڵ سكرتێره‌كه‌ی كرد ته‌له‌فۆنی سكرتێره‌كه‌یم پێ بوو پیاوێك هه‌ڵی گرت منیش پێم گوت من ده‌مه‌وێت قسه‌ بكه‌م له‌گه‌ڵ سكرتێره‌كه‌ی استاژ احمد بهاالدین وتی تۆ كێیت؟ وتم فڵانه‌ كه‌سم وه‌كو له‌هجه‌ی میسریان، وتی تۆ ئیشت به‌ سكرتێره‌كه‌یه‌تی یان ئیشت به‌خۆیه‌تی. وتم نا ئیشم به‌ خۆیه‌تی وتی جه‌لال من احمد-م له‌سه‌ر خه‌ت وتم ئه‌هله‌ن وه‌ سه‌هله‌ن‌و ئیشێكم هه‌یه‌‌و ده‌مه‌وێت به‌په‌له‌ بێم بۆ لات وتی ئێستا وه‌ره‌ چووم بۆ لای گوتم شتێكی وامان بیستووه‌ جا باشه‌ عه‌ره‌ب ده‌كه‌وێته‌ به‌ینی صدام‌و ئێران بۆ ناكه‌ونه‌ به‌ینی عیراق‌و كورده‌وه‌، وتی باشه‌.من دانیشتبووم ته‌له‌فۆنی له‌گه‌ڵ رەئیس سادات كرد رەئیس سادات پێی گوت به‌ جه‌لال بڵێ نامه‌یه‌ك بنووسێت بۆ بارزانی پێی بڵێیت با بارزانی وه‌فدێك بنێرێت بۆ ئه‌و موئته‌مه‌ره‌ ناوی وه‌فده‌كه‌ی وت وتی با خۆی بێت‌و یه‌كێك له‌و كه‌سانه‌ بێت كه‌ له‌لای عه‌ره‌ب ناوی خۆشه‌ له‌گه‌ڵ یه‌كێك له‌ كوڕه‌كانی بارزانی، بێنه‌ میسر من له‌گه‌ڵ خۆم ده‌یانبه‌مه‌ مه‌راكش له‌وێ كه‌ باسی مه‌سه‌له‌كه‌ هات ده‌ڵێم من وه‌فدێكی كوردیم هێناوه‌ ئێمه‌ له‌جیاتی ئه‌وه‌ی له‌ به‌ینی به‌غدا‌و تاران گفتوگۆ بكه‌ین با له‌به‌ینی كورد‌و به‌غدادا بیكه‌ین‌و خۆمان موشكیله‌كه‌ حه‌لی بكه‌ین پێشی گوتم فڵانه‌ كه‌س ببینه‌، وه‌زیرێك له‌ شئونی عه‌ره‌بی. كه‌ دیتم ئه‌و وه‌خته‌ له‌لای میسری یه‌كان دوو كه‌س ناویان باش بوو، له‌ ناسراوه‌كانی ئه‌و سه‌رده‌مه‌ یه‌كێكیان شه‌هید صالح یوسفی بوو ئه‌وی تریان كاك سامی عبدالرحمن بوو گوتیان یه‌كێك له‌و دووه‌ بێن منیش نامه‌یه‌كم نووسی به‌ عه‌زیزی شێخ ره‌زادا ناردم ئه‌وه‌تا دكتۆر فوئاد شاهیده‌‌و ماوه‌ الحمدالله عه‌زیزی شێخ ره‌زاش ماوه‌ ناوی خۆمم نه‌برد گوتم ئێوه‌ وه‌فدیك بنێرن یه‌كێك له‌ كوڕه‌كانی جه‌نه‌راڵ بارزانی تێدا بێت یا كاك صالح یوسفی یا كاك سامی عبدالرحمانی تێدا بێت یه‌كێك بێت بۆ ئه‌وه‌ی بچین له‌گه‌ڵ رەئیس سادات بۆ ئه‌و كۆنگره‌یه‌ دیاره‌ جوابه‌كه‌یان نه‌داوه‌ له‌جیاتی ئه‌وه‌ كۆمه‌ڵێك كاغه‌زیان دابوو به‌ شێخ عه‌زیزی شێخ ره‌زا كه‌ ئه‌و بیبات له‌وێ به‌سه‌ر موئته‌مه‌ری روئه‌سای عه‌ره‌ب دابه‌شی بكات كه‌ شێخ عه‌زیز چوو له‌ مگاری‌ مه‌راكش گرتیان‌و نه‌یتوانی شته‌كه‌ وه‌كو هه‌یه‌ جێبه‌جێ بكات ئه‌و پێشنیاره‌شیان ره‌ت كرده‌وه‌ ئه‌وه‌ هه‌مووی پێش روودانی ئازاره‌، ئازار رووی دا دیسان ئه‌و پێشنیاره‌یان ره‌ت كرده‌وه‌ كه‌ بۆم ناردبوون كه‌ سه‌رۆك قه‌زافی ئاماده‌یه‌ یارمه‌تیمان بدات سه‌رۆك ئه‌سه‌د ئاماده‌یه‌ یارمه‌تیمان بدات روس مه‌وقفێكی نوێیان ده‌بێت له‌ ئێمه‌ هه‌ندێكیشم به‌هارات تێ كردبوو بۆ ئه‌وه‌ی نه‌ختێك هیمه‌تیان زیاد بكه‌م بڕیاری شه‌ڕ كردن بده‌ن نامه‌كه‌م نارد كه‌سم ده‌ست نه‌كه‌وت بینێرم به‌ هێرۆدا ناردم بۆ تاران فایده‌ی نه‌بوو ئه‌ویش دیاره‌ سه‌ركردایه‌تی بڕیاری دابوو كه‌ بڵاوه‌ی لێ بكات‌و له‌به‌رئه‌وه‌ ده‌بێت خاڵی چواره‌متان بۆ بڵێم كه‌ نهێنی چواره‌مه‌، سۆڤیه‌تی یه‌كان مه‌ئیوس بوون له‌ شۆڕشی كورد كه‌ درێژه‌ی بێت له‌ منیان پرسی ئێوه‌ چی ده‌كه‌ن گوتم ئێمه‌ به‌ته‌ماین كار بكه‌ین‌و خه‌بات بكه‌ینه‌وه‌ وتیان باشه‌ ده‌عوه‌تت ده‌كه‌ین. وه‌ره‌ بۆ مۆسكۆ له‌ مۆسكۆ قسه‌ی لێ ده‌كه‌ین وتم باشه‌ به‌سه‌رچاو.مه‌قصه‌دم ئه‌وه‌یه‌ كه‌ بڵێم كه‌ سۆڤیه‌تی یه‌كان به‌راستی ئیهتمامیان هه‌بوو به‌ مه‌سه‌له‌ی كورد‌و پێیان ناخۆش بوو كه‌ ئه‌و شۆڕشه‌ ئاوها بڵاوه‌ی لێ بكرێت‌و هه‌موو ده‌زگاكانی هه‌ڵوه‌شێندرێته‌وه‌ هه‌ر كه‌س بچێته‌وه‌ ماڵی خۆی‌و خه‌باتی چه‌كداری‌و سیاسی كوردی دوایی پێ بێت من چووم بۆ مۆسكۆ له‌ مۆسكۆ به‌ دزی بردمیانه‌ ڤیلایه‌ك له‌ ده‌ره‌وه‌ی شار هاتن له‌گه‌ڵم دانیشتن كه‌ باسی نه‌خشه‌ی خۆمانم بۆ كردن نه‌خشه‌ی خه‌باتی چه‌كداری یان به‌دڵ نه‌بوو ده‌یانگوت سه‌ر ناكه‌وێت‌و پێتان ناكرێت‌و زۆر زه‌حمه‌ته‌ به‌ڵام نه‌خشه‌ی خه‌باتی سیاسییان پێ باش بوو گوتیان ئێمه‌ زۆر پێمان ناخۆشه‌ كورد له‌ كایه‌كه‌ ده‌رچێت. ئه‌وه‌ ئه‌نجامی هه‌ڵه‌كانی خۆتان بوو هاوكاریتان له‌گه‌ڵ شا له‌گه‌ڵ ئه‌مریكا فه‌رموو ئه‌وه‌ نه‌تیجه‌كه‌یه‌تی ده‌بوایه‌ ئێوه‌ وه‌كو جاری جاران پشت به‌ خۆتان ببه‌ستن پشت به‌ هێزه‌كانی خۆتان ببه‌ستن بیریان هێنامه‌وه‌ گوتیان له‌بیرتانه‌ بریماكوفمان نارد بۆ لات بۆ به‌یروت كه‌ پێتان بڵێت وابكه‌ن وا بكه‌ن به‌ قسه‌تان نه‌كردین ئێستاش ئیمه‌ پێمان خۆش نی یه‌ كورد وای لێ بێت‌و گوتیان له‌م رۆژانه‌ صدام دێت بۆ مۆسكۆ، ده‌عوه‌تمان كردووه‌. كوسیگین كه‌ رئیس وزه‌رایه‌ قسه‌ ده‌كات‌و له‌ ختابه‌كه‌ی دا باسی مه‌سه‌له‌ی كورد ده‌كات به‌راستیش وابوو قسه‌ی زۆر چاكی كرد نه‌سیحه‌تی كرد كه‌ چۆن مه‌سه‌له‌ی میللی حه‌ل ده‌كرێت له‌ سۆڤیه‌ت چۆن حه‌ل كراوه‌ دیاره‌ سه‌دام له‌م گوێیه‌ی وه‌ری گرت‌و له‌ گوێ یه‌كه‌ی تری دا فرێی دایه‌ ده‌رێ به‌ قسه‌ی ئه‌وانیشی نه‌كرد به‌م شێوه‌یه‌ په‌یوه‌ندیه‌كمان دروست كرد له‌گه‌ڵ سۆڤیه‌ت به‌ینی ی‌.ن.ك‌و سۆڤیه‌ت په‌یوه‌ندیه‌ك دروست بوو لێپرسراوه‌كه‌ی عادل مراد بوو.ئه‌و مه‌سئولی بوو له‌ به‌یروت ده‌ی دیتن به‌داخه‌وه‌ به‌بێ هۆ به‌بێ سه‌به‌بی مه‌عقول ئه‌و هه‌موو چه‌كدار‌و هێزی پێشمه‌رگه‌ هه‌مووی بڵاوه‌ی پێ كراو هه‌ره‌سێك هێنرا به‌و شۆڕشه‌‌و وای لێكرا كه‌وا كورد بێته‌ به‌رچاوی دنیا كه‌ كورد ئاله‌تی ده‌ستی شا‌و ئه‌مه‌ریكایه‌ ئه‌و رۆژه‌ی ئه‌مه‌ریكا‌و شا ده‌یجوڵێنن هه‌ڵده‌په‌ڕن. ئه‌و رۆژه‌ی دای ده‌نیشێنن داده‌نیشن‌و به‌ قسه‌ی ئه‌وان ده‌كه‌ن‌و كاری خۆیان به‌ده‌ست خۆیان نی یه‌، ئێمه‌ كه‌ ده‌ستمان به‌كار كرده‌وه‌ دیاره‌ ئه‌گه‌ر له‌ سه‌ره‌تاوه‌ بچینه‌وه‌ سه‌ر به‌یانه‌كانی سه‌ره‌تایی هه‌موو ئه‌و شتانه‌مان به‌ توندی ئیدانه‌ كرد به‌ڵام ناوی سه‌ركردایه‌تی شۆرشی كوردمان نه‌هێنا‌و ویستمان له‌گه‌ڵ پاشماوه‌ی سه‌ركردایه‌تی بارزانی دۆستایه‌تی دروست بكه‌ین من دوو سێ نامه‌م هه‌یه‌ بۆیان له‌ فرسه‌تێكدا انشاڵڵا یه‌كێكیان بڵاو ده‌كه‌ینه‌وه‌ داوای ئه‌وه‌ ده‌كه‌ین كه‌ دۆست بین ئێمه‌ هاوكاریی یه‌ك بین‌و ئه‌وانیش ئێستا وازیان هێناوه‌ ئێمه‌ درێژه‌ به‌ خه‌بات ده‌ده‌ین تا رۆژێكیش ئه‌وانیش دێنه‌وه‌ كایه‌كه‌‌و زۆر چاكه‌‌و ئێمه‌ دژی ئه‌وه‌ نین به‌داخه‌وه‌ له‌ سه‌ره‌تای شۆڕشه‌وه‌ ئه‌وان دژی ئه‌وه‌ وه‌ستاون هه‌رچه‌نده‌ له‌ ناوچه‌كانی سلێمانی‌و هه‌ولێر كه‌ ئێمه‌ باڵاده‌ست بووین چه‌كداره‌كانیان هاوكاری یه‌كیان ده‌كرد به‌ڵام كه‌ هاته‌ سه‌ر مه‌سه‌له‌ی بادینان به‌هه‌موو نه‌وعێك هه‌وڵیان دا كه‌ ئه‌و تێكۆشه‌رانه‌ی ئێمه‌ له‌ناوبه‌رن له‌ ئه‌نجام دا هه‌موو ئه‌و كه‌سانه‌ی كه‌ بۆ شۆڕش هه‌ڵگیرساندنه‌وه‌ ناردبوومانن نۆزده‌یان له‌ ئه‌شكه‌وتی پاڤێ له‌لایه‌ن ئه‌وانه‌وه‌ شه‌هید كران‌و شه‌هید ئیبراهیم عه‌زۆ له‌ زیندانی ئه‌وان كوژرا‌و مه‌جموعه‌یه‌كی تریش له‌گه‌ڵ شه‌هید عبدالرحمن شه‌نگاری به‌هۆی سه‌رۆك جاشێكه‌وه‌ كه‌ سه‌ر به‌ ئه‌وان بوو گیران‌و ته‌سلیم به‌ حكومه‌تی عێراق كران‌و ئیعدام كران له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ش دا ئێمه‌ هه‌وڵمان دا كه‌ شه‌ڕی ناوخۆ نه‌بێت‌و به‌هاوكاری بتوانین كاره‌كه‌ بكه‌ین به‌ڵام به‌داخه‌وه‌ ئه‌وان ئه‌و هاوكاری یه‌ یان په‌سند نه‌كرد له‌م هه‌لومه‌رجه‌ ناخۆش‌و سه‌خته‌دا له‌و نائومێدی یه‌دا كه‌ باڵی ره‌شی به‌سه‌ر كوردستان دا كێشابوو خه‌ڵك پێی وابوو كه‌ جارێكی كه‌ به‌ ده‌یان ساڵی تریش كوردایه‌تی هه‌ڵناسێته‌وه‌ شۆڕش هه‌ڵناگیرسێته‌وه‌ ئێمه‌ ی‌.ن.ك ده‌ستمان به‌كار كرد‌و هێدی هێدی شه‌وه‌زه‌نگی تاریكیمان راماڵی‌و خه‌باتێكی زۆر سه‌خت زۆر دژوار ده‌ستی پێ كرد له‌ كوردستان به‌ڵام به‌شێوه‌یه‌كی زۆر قاره‌مانانه‌ مه‌فره‌زه‌كانی ئه‌وه‌لی هاتنه‌ كایه‌وه‌ درێژه‌یان به‌ خه‌باته‌كه‌دا‌و ورده‌ورده‌‌و رۆژبه‌رۆژ بۆ پێشه‌وه‌ رۆیشتن تا ئه‌و رۆژه‌ی كه‌ ئێستا ده‌یبینین كه‌ ئێمه‌ پێی گه‌یشتین به‌ڵام به‌راستی سه‌ره‌تاكانی دامه‌زراندنی ی‌.ن.ك زۆر دژوار بوو زۆر ناخۆش بوو له‌ چه‌ندین لاوه‌ به‌ربه‌ره‌كانی ده‌كراین له‌لایه‌ن حكومه‌تی توركیاوه‌ له‌لایه‌ن حكومه‌تی ئێرانه‌وه‌ له‌لایه‌ن حكومه‌تی عێراقه‌وه‌ له‌لایه‌ن قیاده‌ی موئەقەته‌وه‌‌و له‌هه‌موو لایه‌كه‌وه‌ به‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ش دا كاروانی یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان رێگه‌كه‌ی خۆی بڕی‌و به‌ لووتكه‌ به‌رزه‌كانی شاخه‌كانی كوردستاندا هه‌ڵگه‌ڕا. «ی‌.ن.ك» كه‌ هاته‌ كایه‌وه‌ كه‌ شۆڕشی ده‌ست پێ كرده‌وه‌ هیوا‌و ئومێدێكی تری دا به‌ كۆمه‌ڵانی خه‌ڵكی كوردستان جۆره‌ بیروڕایه‌كی نوێی هێنایه‌ ناو خه‌ڵك داوای ئه‌وه‌ی له‌ خه‌ڵك كرد‌و ئه‌و پرنسیپه‌ی جێ به‌جێ كرد كه‌ پشت به‌ خۆمان ببه‌ستین‌و گه‌لی ئێمه‌ گه‌لێكی شۆڕشگێره‌‌و گه‌لێكه‌ ئاماده‌ی فیداكاری یه‌ هه‌روه‌ها ئه‌م راستی یه‌ی دووپات كرده‌وه‌ كه‌ له‌ كوردستانی ئێمه‌دا خه‌باتی سیاسی بێ خه‌باتی چه‌كدار پێش ناكه‌وێت گه‌شه‌ ناكات هه‌م رێكخستن هه‌م گه‌شه‌سه‌ندنی خه‌باتی سیاسی ته‌نانه‌ت هی ئه‌ده‌بی‌و فه‌نی‌و فكریش به‌نده‌ به‌ خه‌باتی چه‌كداری یه‌وه‌ ئه‌و حیزبه‌ی كه‌ خه‌باتی چه‌كدار ده‌كات پێش ده‌كه‌وێت خه‌ڵك له‌ ده‌وری كۆ ده‌بێته‌وه‌ رێكخستنه‌كانی په‌ره‌ده‌سێنن له‌ رووی سیاسی یه‌وه‌ گه‌شه‌ ده‌كات‌و ئه‌و حیزبه‌ی كه‌ خه‌باتی چه‌كداری ناكات به‌ره‌و پووچه‌ڵ بوون‌و پوكانه‌وه‌ ده‌چێت له‌و ماوه‌ی دامه‌زراندندا هێدی هێدی ئه‌م راستیانه‌ ده‌ركه‌وتن ئه‌وه‌بوو پێش ئه‌وه‌ی شه‌هید شیهاب‌و ئه‌وانی ئیعدام بكرێن هێشتا له‌ زیندان دابوون كۆمه‌ڵه‌ توانی خۆی بگرێته‌وه‌‌و كۆمیته‌یه‌كی كاتی دروست كرد بۆ سه‌ركردایه‌تی كۆمه‌ڵه‌ به‌ سه‌رۆكایه‌تی شه‌هید ئارام‌و به‌ ئه‌ندامێتی‌و به‌شدارێتی هه‌ڤاڵان شه‌هید ئازاد هه‌ورامی‌و مه‌لا به‌ختیار كاك سالار ئه‌وانه‌ش توانیان ئه‌وه‌نده‌ ماوه‌ په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ ئێمه‌ به‌هۆی شه‌هید جه‌ماله‌ ره‌ش دروست بكه‌نه‌وه‌‌و ده‌ست بكه‌ن به‌و شتانه‌ی كه‌ پێویستن بۆ مه‌فره‌زه‌ سه‌ره‌تایی یه‌كانی شۆڕش.دیاره‌ ئه‌و وه‌خته‌ ئه‌وه‌ نه‌بوو وه‌كو ئێستا كۆمه‌ڵه‌ چه‌ند سه‌د ئه‌ندامی هه‌بوو یه‌كێتیش چه‌ند سه‌د ئه‌ندامێك‌و رێكخراو بوون له‌ناو ووڵات دا دوای هاتنی بزووتنه‌وه‌ی سۆسیالیستی دیموكرات بۆ ناو یه‌كێتی وه‌كو باڵێكی تر نه‌ختێك ژماره‌مان زیادی كرد ئه‌وان چه‌ند سه‌د كه‌سیكیان هه‌بوو چه‌ند شه‌خسیەتێکی ناوداریان هه‌بووا توانیبوویان هه‌ریه‌كه‌ له‌ ناوچه‌كه‌ی خۆی ژمارەیەک خەلک له‌ ده‌وری خۆی كۆبكاته‌وه‌. شتێكی سه‌یر كه‌ ئه‌ویش نهێنی یه‌ بۆتان ئاشكرا بكه‌م كه‌ ئه‌و براده‌رانه‌ هاتن ببنه‌ ئه‌ندام له‌ ی‌.ن.ك ئێمه‌ شه‌رتێكمان له‌سه‌ریان دانا كه‌ ناوی خۆیان بگۆڕن ئه‌و ده‌مه‌ ئێمه‌ دژی ئیشتراكی دیموكراتی بووین سۆشیالیست دیموكراتمان پێ كردنه‌ سۆسیالیست گوتمان نابێت چونكه‌ سۆسیالیستی دیموكرات دژی خه‌باتی چه‌كداره‌ گوتمان ئێوه‌ سۆسیال دیموكرات بن كه‌واته‌ خه‌باتی چه‌كداریتان به‌لاوه‌ په‌سه‌ند نی یه‌ ئه‌گه‌ر ئێوه‌ ئه‌وه‌ بن مانای خه‌باتی چه‌كداری ناكه‌ن له‌به‌رئه‌وه‌ ده‌بێت بڵێن ئێمه‌ بزووتنه‌وه‌ی سۆسیالیستی كوردستانین ئه‌گه‌ر به‌بیرتان بێت به‌یانی یه‌كه‌می بزووتنه‌وه‌ی سۆسیالیستی دیموكراتی كوردستان به‌م ناوه‌وه‌ ده‌رچووه‌ پاشان ئێمه‌ ئه‌و ناوه‌مان پێ گۆڕین به‌تایبه‌تی ترسێكمان هه‌بوو چونكه‌ له‌ به‌یانی یه‌كه‌میان دا ده‌رگای كردبووه‌وه‌ بۆ گفتوگۆ له‌گه‌ڵ حكومه‌تی عێراق دا ئێمه‌ش ئه‌و سه‌رده‌مه‌ پێمان وابوو به‌هیچ نه‌وعێك خه‌ڵك به‌و گیانه‌ په‌روه‌رده‌ نه‌كه‌ین قه‌یناكه‌ گفتوگۆ وه‌كو سه‌ره‌تایه‌ك قه‌بوڵه‌ به‌ڵام ده‌بێت ئێمه‌ خه‌ڵك به‌گیانی شۆڕشگێری‌و به‌گیانی خه‌باتی چه‌كدار‌و پێشمه‌رگایه‌تی‌و خه‌باتی چه‌كدار په‌روه‌رده‌ بكه‌ین ئینجا له‌ پرۆسه‌كه‌ی ئه‌و خه‌باته‌دا ئه‌گه‌ر ئه‌ویش هاته‌ پێش قسه‌یه‌كی لێ ده‌كه‌ین. به‌و جۆره‌ ی‌.ن.ك بوو به‌ سێ باڵی سه‌ره‌كی باڵێكیان كۆمه‌ڵه‌ بوو باڵێكیان بزووتنه‌وه‌ی سۆسیالیستی كوردستان بوو باڵێكیشیان ئه‌و كه‌سانه‌ بوون كه‌ نه‌ كۆمه‌ڵه‌ن نه‌ بزووتنه‌وه‌ن ناومان لێ نابوو خه‌تی گشتی كه‌ هه‌ر كه‌سێك به‌رنامه‌ی ی‌.ن.ك قبوڵ بكات ئه‌وه‌ ده‌بێته‌ ئه‌ندام له‌و یه‌كێتی یه‌دا به‌و جۆره‌ له‌ماوه‌ی سالێكدا توانیمان هه‌م له‌ ده‌ره‌وه‌ی وڵات هه‌م له‌ ناوه‌وه‌ی وڵات ته‌نزیمات دروست بكه‌ین تقریبەن له‌هه‌موو شارێكدا ته‌نزیماتمان هه‌بوو توانیمان مه‌فره‌زه‌ی چه‌كدار بنێرینه‌وه‌ به‌ڵام ئه‌و شكسته‌ی خواردمان له‌ بادینان وه‌زعی بادینانمان تێكچوو چونكه‌ ئێمه‌ له‌ بادینان نزیكه‌ی 38، چل كه‌سێكمان هه‌بوو به‌شێكی زۆریان كادرێكی زۆر باش بوون‌و ده‌وره‌ی كادیریان له‌ سوریا بینیبوو بۆ نموونه‌ شه‌هید عبدالرحمن شه‌نگاری یه‌كه‌می ده‌وره‌ی كادیری زه‌مانی پارتی بوو له‌ ناوچه‌ی باڵه‌كایه‌تی لای ئێمه‌ش یه‌كه‌می ده‌وره‌كه‌ی خۆی بوو له‌ ناوچه‌ی قامشلی‌و له‌ دیمه‌شق ئه‌وه‌بوو مجموعه‌یه‌ك كادیری باشمان له‌كیس چوو له‌ناو ئه‌واندا به‌تایبه‌تی شه‌هیدی نه‌مر ئیبراهیم عه‌زۆ به‌راستی سه‌ركرده‌یه‌كی لێهاتووی هه‌ڵكه‌وتووی زۆر به‌توانا‌و زیره‌ك بوو كه‌ چه‌ندین زمانی ده‌زانی ئینگلیزی‌و روسی‌و عه‌ره‌بی‌و كوردی به‌ هه‌ردوو له‌هجه‌كه‌ی ده‌زانی نووسه‌رێكی باش بوو شه‌ڕكه‌رێكی باش بوو خۆی مهندس بوو به‌ڵام بووبوو به‌ عه‌سكه‌ری له‌سه‌ر سام6 مهندس بوو. بووبوو به‌ نه‌قیب له‌ جه‌یشی عێراقی‌و لاوێكی هه‌ڵكه‌وتوو بوو زۆر به‌داخه‌وه‌ به‌راستی شه‌هیدكردنی گورزێكی كوشنده‌ بوو له‌ رێكخستنی ی‌.ن.ك درا له‌ ناوچه‌ی بادینان كۆمه‌ڵێك تێكۆشه‌ری ترمان له‌ده‌ست دا كه‌ به‌شێكی زۆریان وه‌ك وتم كادیر بوون له‌ موده‌تی ئه‌و ساڵه‌ توانیبوومان له‌ سوریا هه‌م ده‌وره‌ی عه‌سكه‌ری بكه‌ینه‌وه‌ هه‌م ده‌وره‌ی سیاسی بكه‌ینه‌وه‌‌و هه‌ڤاڵان كاك نه‌وشیروان‌و كاكه‌ ده‌بابه‌‌و له‌ كاروباری پێشمه‌رگه‌ سازدان به‌شداربوون هه‌ڤاڵان دكتور فوئاد‌و كاك عادل مراد‌و كاك عبدالرزاق‌و براده‌رانی تر پاشان دكتۆر كه‌مال خۆشناویش هات ئه‌وانیش خه‌ركی كاروباری ته‌نزیمی‌و سیاسی‌و په‌یوه‌ندی بوون ئه‌و موده‌ته‌ توانیمان نه‌ك هه‌ر له‌ ناوه‌وه‌ له‌ ده‌ره‌وه‌ی وڵاتیش له‌گه‌ڵ چه‌ندین وڵاتی عه‌ره‌بی نێوانمان باش بكه‌ین له‌گه‌ڵ چه‌ندین رێكخراوی پێشكه‌وتن خوازی دنیا به‌ین خۆش كه‌ین‌و له‌گه‌ڵ روسیاش په‌یوه‌ندیمان هه‌بوو هێدی هێدی بۆ پێشه‌وه‌ هاتین ی‌.ن.ك بوو به‌و هێزه‌ی ئێستا ده‌یبینن ئه‌وه‌ ده‌رباره‌ی سه‌ره‌تای دامه‌زراندنی ی‌.ن.ك بوو چۆن بوو به‌ سێ باڵ‌و چۆن گیروگرفته‌كانی چاره‌ كرد كه‌ تووشی هات.

ئینجا ده‌رگای پرسیاركردن كرایه‌وه‌‌و نوێنه‌ری كه‌ناڵه‌كان كه‌وتنه‌ پرسیاركردن.
*به‌رێز مام جه‌لال جه‌نابتان وه‌ك ئیشاره‌تتان پێ دا یه‌كه‌م به‌یاننامه‌ی ی‌.ن.ك له‌لایه‌ن جه‌نابته‌وه‌ نووسراوه‌ ده‌كرێت بزانین ناوه‌رۆكی به‌یاننامه‌كه‌ چی بوو؟ ئه‌و گۆڕانانه‌ی پاشان له‌ 1/6 دا تێیدا كرا چی بوون؟


-به‌ڕێز مام جه‌لال: راستی یه‌كه‌ی هه‌ردووكی ماوه‌ ئه‌وه‌ی له‌ 22/5 نووسراوه‌‌و ده‌قه‌كه‌ی لای دكتۆر فوئاده‌ به‌ خه‌تی منیش ماوه‌ ئه‌وه‌كه‌ی تریش ماوه‌ ئه‌ویش به‌ خه‌تی منه‌ لای كاك كمال فوئاده‌ ئێستا ده‌توانن لێی وه‌رگرن ئێستا چونكه‌ من موزه‌كەراتی خۆمم له‌ده‌ست نییه‌ ئێوه‌ ئاوها به‌سه‌رم دا بارین به‌بێ ئه‌وه‌ی خۆم ئاماده‌ كردبێت بۆ ئه‌م ئیشه‌ له‌به‌رئه‌وه‌ به‌راستی نازانم ورده‌كاری یه‌كان چین‌و چییان تێدایه‌‌و هه‌ردووكیان ماون‌و لای دكتۆر كمال فوئاد هه‌یه‌‌و له‌لای دكتۆر فوئادیش هه‌یه‌‌و وه‌ریبگرن‌و به‌ڕای من وه‌كو وسائیقی ته‌ئریخی هه‌ردووكیان بڵاو بكه‌نه‌وه‌ ده‌توانن فۆتۆكۆپی بكه‌ن ده‌توانن ده‌قه‌كه‌شی به‌ده‌ستخه‌ت بڵاو بكه‌نه‌وه‌. ته‌نها ئه‌وه‌ی كه‌ له‌بیرمه‌ هه‌ندێك له‌و گۆڕانكاری یانه‌ مه‌قه‌سی (به‌شیری) دكتۆر كمال فوئاد به‌سه‌ری دا هات‌و پێم وانی یه‌ شتێكی وه‌ها گه‌وره‌ بێت ته‌نها فه‌رق هه‌یه‌ گۆڕین هه‌یه‌ بله‌نێوان هه‌ردوو نه‌صه‌كه‌ هه‌ندێك جیاوازی هه‌یه‌.


*وه‌ك هه‌ستی پێ ده‌كرا له‌سه‌ره‌تای ی‌.ن.ك زۆربه‌ی هه‌ره‌ زۆری خویندكاری زانكۆ یان بڵێین به‌عام توێژه‌ رۆشنبیره‌كه‌ له‌ ده‌وری ی‌.ن.ك كۆبوونه‌وه‌ تائێستاش ئه‌و شته‌ هه‌ر دیاره‌. ئایا گیانی كوردایه‌تی ئه‌و حه‌ماسه‌ته‌ی به‌و خه‌ڵكه‌ رۆشنبیره‌ به‌خشی یان گۆڕانكاری یه‌ك هه‌بوو له‌نێوان به‌رنامه‌ی پارتی‌و ی‌.ن.ك دا.


-به‌ڕێز مام جه‌لال: هه‌ردووكیان پێم وایه‌ هی تر زیاتر له‌وه‌ هه‌بوو جیاوازی یه‌كی گه‌وره‌ هه‌بوو له‌دید‌وبۆچوون‌و شمار‌و هه‌ڵوێست‌و هاوپه‌یمانیتی رێبازی ی‌.ن.ك له‌گه‌ڵ پارتی بۆنموونه‌ ئێمه‌ رێبازی جه‌ماوه‌ری پشت به‌خۆبه‌ستوومان گرتبووه‌به‌ر، خه‌باتی سیاسی‌و گرێدراو به‌ خه‌باتی چه‌كداری‌و خه‌باتی شۆڕشی درێژخایه‌نی جه‌نگی گه‌ل ئه‌وه‌مان گرتبووه‌ به‌ر دژی هه‌موو ده‌وڵه‌ته‌ داگیركه‌ره‌كانی كوردستان بووین دژی ده‌وڵه‌ته‌ ئیمپریالیستی یه‌كان بووین ده‌مه‌وێت له‌و بابه‌ته‌ شتێكتان بۆ بگێڕمه‌وه‌ بۆ ته‌حلیلاتی ئه‌و سه‌رده‌مه‌. جارێكیان له‌دوای كاره‌ساتی هه‌كاری ئێمه‌ له‌ شاخ بووین له‌ قه‌ندیل بووین ئه‌و سه‌رده‌مه‌ یه‌ك تاكه‌ تایپمان هه‌بوو تازه‌ تاقمێك له‌ خه‌ڵكی پشت ئاشان رایان كردبوو هاتبوونه‌ لامان حاجییه‌ك لێپرسراویان بوو یه‌ك چادرمان هه‌بوو چادره‌كه‌مان دابوو به‌ كاك حه‌مه‌ سعید‌و هاورێ جه‌بار تایپیان له‌ژێر ده‌كرد بڵاوكراوه‌یه‌كی ناوخۆمان هه‌بوو كاك نه‌وشیروان نووسیبووی ئه‌و جه‌ماعه‌ته‌ سه‌ر ده‌كه‌ن به‌ چادره‌كه‌ ده‌چن ته‌ماشا ده‌كه‌ن كاك حه‌مه‌ سه‌عید تایپ ده‌كات‌و كاك هاورێ جه‌بار بۆی ده‌خوێنێته‌وه‌. كه‌ دێنه‌ ژوورێ هاورێ جه‌بار راده‌وه‌ستێت كاك حه‌مه‌ سعید ده‌ڵێت ده‌ی جه‌بار بڵێ ده‌ڵێت راوه‌سته‌ نه‌ختێك ماندوو بووم نه‌ختێكی تر ده‌ڵێت ده‌ی بیخوێنه‌وه‌ ده‌ڵێت راوه‌سته‌ خلاصه‌ هه‌تا ئه‌وانه‌ له‌وێن هاورێ جه‌بار بۆی ناخوێنێته‌وه‌ حه‌مه‌ سه‌عید ده‌ڵێت ئه‌وه‌ بۆ وا وه‌ختت له‌ده‌ستمان دا ئه‌ویش ده‌ڵێت ئه‌وه‌ی له‌ناو نه‌شره‌كه‌دا هه‌یه‌ بیخوێنمه‌وه‌ ئه‌وانه‌ ته‌سلیم ده‌بنه‌وه‌ له‌ نه‌شره‌كه‌دا نووسراوه‌ دوژمنانمان بریتین له‌ ده‌ره‌به‌گایه‌تی‌و سه‌رمایه‌داری‌و كۆمبرادور‌و ده‌وڵه‌ته‌ داگیركه‌ره‌كانی كوردستان‌و هێزه‌ كۆنه‌په‌رسته‌كانی جیهان‌و ده‌وڵه‌ته‌ ئیمپریالیسته‌كان به‌ سه‌رۆكایه‌تی ئیمپریالیستی ئه‌مریكا ئه‌و حاجی‌و جه‌ماعه‌ته‌ ئه‌گه‌ر بزانن ئێمه‌ به‌گژ ئه‌و دنیایه‌دا ده‌چین یه‌كسه‌ر ده‌چن ته‌سلیم ده‌بنه‌وه‌ له‌به‌رئه‌وه‌ بۆم نه‌خوێندیته‌وه‌. مه‌قصه‌دم ئه‌وه‌یه‌ ئێمه‌ ئاوها ته‌حلیلاتمان هه‌بوو.


له‌پاشان ئێمه‌ راستی یه‌كه‌ی شتێكی نوێ بووین له‌سه‌ر ئه‌ساسی بنه‌ماڵه‌‌و عه‌شیره‌تی‌و شتی وانه‌بووین له‌سه‌ر ئه‌ساسی ره‌نجده‌رانی بیروباوه‌ڕ‌و جه‌ماوه‌ر‌و خوێندوار‌و ئه‌و كه‌سانه‌ی كه‌ رۆحی خۆیان له‌سه‌ر ده‌ستی خۆیان داناوه‌‌و هاتوونه‌ به‌ته‌مای شه‌هیدبوونن. ئیشه‌كه‌ی ئێمه‌ وابوو زۆر زه‌حمه‌ت بوو جگه‌ له‌وه‌ شعاراتمان جیابوو جگه‌ له‌وه‌ ته‌حلیل-مان بۆ (مه‌رحه‌له‌ی تحرری دیمقراگی‌) له‌پاشان دا مه‌رحه‌له‌ی دیمقراگی‌ تحول ده‌كات تا ده‌گاته‌ قۆناغی سۆشیالیستی جگه‌ له‌وه‌ی دیدمان بۆ چۆنیه‌تی ره‌فتار له‌گه‌ڵ خه‌ڵك له‌گه‌ڵ هێزه‌ شۆڕشگێره‌كانی عێراق‌و كوردستان مه‌سه‌له‌ن یه‌كێ له‌ دروشمه‌كانمان ئه‌وه‌بوو كه‌ هاوكای له‌گه‌ڵ هێزه‌ شۆڕشگێره‌كانی كوردستان‌و عێراق شه‌رته‌ بۆ سه‌ركه‌وتنی شۆڕشه‌كه‌مان ئه‌وه‌ له‌و شتانه‌دا بوو له‌به‌رئه‌وه‌ ته‌واوه‌ن شتێكی نوێ بووین ئه‌وه‌ بێگومان ته‌ئسیرێكی زۆری هه‌بوو. دووه‌م خۆی وازهێنانی سه‌ركردایه‌تی كورد له‌و شۆڕشه‌‌و به‌ره‌ڵڵاكردنی سه‌دان هه‌زار پێشمه‌رگه‌‌و چه‌كدار‌و خه‌ڵكی تێكۆشه‌ر‌و وازهێنان له‌وه‌ ده‌ری خستبوو كه‌ ئه‌و سه‌ركردایه‌تی یه‌ شكاوه‌‌و هه‌ره‌سی هێنا‌و فه‌شه‌لی هێنا له‌به‌رئه‌وه‌ زه‌مینه‌ هه‌بوو بۆ ئه‌وه‌ی كه‌ شتی نوێ خه‌ڵك بیری لێ بكاتەوە خاڵێكی تری ئه‌وه‌بوو كه‌ كوردایه‌تی وه‌كو رووداوێكی ته‌ئریخی وه‌ك رووداوێكی مێژوویی كورد وه‌كو جووڵانه‌وه‌ی رزگاریی دیموكراتی خه‌ڵكی كوردستان مێژوو كرده‌ شتێكی بابه‌تی یه‌ له‌ناو دڵ‌و ده‌روون‌و هه‌ناوی كورده‌واری دا په‌یدابووه‌ نافه‌وتێت به‌وه‌ی سه‌ركردایه‌تی یه‌ك وازبێنێ یان هه‌ره‌س بێنێ ڕابكات له‌ كۆری خه‌بات به‌ڵكو هه‌یه‌ له‌ كایه‌دایه‌‌و سه‌رچاوه‌یه‌كی گه‌وره‌یه‌ بۆ هه‌موو ئه‌و كه‌سانه‌ ده‌یانه‌وێت خه‌بات بكه‌ن سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ ئێمه‌ بیروباوه‌ڕمان ئه‌و سه‌رده‌مه‌ بیروباوه‌ری سۆسیالیستی عیلمی ماركسی ئه‌وانه‌ی كه‌ باوبوو له‌ناو خوێنده‌واران دا دیسان هۆیه‌ك بوو بۆ راكێشانی كۆمه‌ڵانێكی زۆر له‌ خه‌ڵك به‌ره‌و ی‌.ن.ك تصور بكه‌ ئه‌وه‌نده‌ باوبوو ئه‌و بیروباوه‌ره‌ حه‌تا پارتی ناچار كردبوو له‌ مادده‌یه‌كی خۆی دا بڵێ ئێمه‌ كه‌ڵك وه‌رده‌گرین له‌ ماركسیزم‌و لینینیزم ده‌یكه‌ینه‌ یه‌كێك له‌ سه‌رچاوه‌كانی ئێمه‌ ئه‌م هۆیه‌ له‌گه‌ڵ هۆیه‌كانی تر له‌گه‌ڵ هاتنه‌وه‌ كۆڕی خه‌بات چونكه‌ به‌ته‌ما نه‌بوو كورد وا زوو بتوانێت هه‌ڵبسێته‌وه‌‌و كوردایه‌تی بكاته‌وه‌‌و رێكخستن دروست بكاته‌وه‌‌و شۆڕش بكات. ئێمه‌ كه‌ هاتینه‌وه‌ كۆڕی خه‌بات‌و مه‌فره‌زه‌كانی سه‌ره‌تایی دامه‌زران‌و ده‌ست كرا به‌ ئیش ئومێدێكی به‌ خه‌ڵك دا حه‌تا ئه‌وانه‌ی كه‌ ئێمه‌یان قه‌ت خۆش نه‌ویستبوو زۆر به‌ ئیعجابه‌وه‌ ته‌ماشای ئه‌و خه‌باته‌ سه‌خته‌یان ده‌كرد ئه‌وه‌ش هۆیه‌كی گه‌وره‌ بوو له‌وه‌ی كه‌ ی‌.ن.ك په‌ره‌ی سه‌ند.


*به‌رێز مام جه‌لال: شۆرشی نوێی گه‌له‌كه‌مان به‌ رێبه‌رایه‌تی ی‌.ن.ك چ كاریگه‌ری یه‌كی هه‌بوو له‌سه‌ر كۆمه‌ڵگای كورده‌واری له‌رووی هوشیاری‌و رووناكبیری‌و كۆمه‌ڵایه‌تی یه‌وه‌؟


-به‌ڕێز مام جه‌لال یه‌كه‌م ته‌ئسیری ئه‌وه‌بوو كه‌ هیوا‌و ئومێدی خسته‌وه‌ دڵ‌و ده‌روونی خه‌ڵكی كوردستان‌و شه‌وه‌زه‌نگی نائومێدی‌و بێ بڕوایی ڕاماڵی له‌ كۆمه‌ڵی كورده‌واری دا من كورده‌واری به‌مانای (مجتمعی كوردی) به‌كاردێنم دووه‌می ئه‌وه‌بوو كه‌ خه‌ڵك هاته‌وه‌ سه‌ر ئه‌و باوه‌ڕه‌ی بڵێت كه‌ ئێمه‌ به‌هێزی خۆمان به‌ رۆڵه‌ی خۆمان له‌ خاكی خۆمان ده‌توانین خه‌بات بكه‌ین واته‌ كوردایه‌تی جۆش دایه‌وه‌‌و كوردایه‌تی بوژانده‌وه‌ سێ یه‌م ته‌ئسیری ئه‌وه‌ بوو كه‌ كۆمه‌ڵی كوردستان كه‌وته‌ ئه‌وه‌ی بگه‌ڕێت به‌دوای چاره‌ی سیاسی كۆمه‌ڵایه‌تی بۆ گیروگرفته‌كانی خۆی ئه‌وه‌ وای كرد جوڵانه‌وه‌یه‌كی فیكری سیاسی له‌ناو كۆمه‌ڵگای كوردستان دا دروست بێت.چواره‌م ئه‌و خه‌باته‌ كورده‌واریی هه‌ژانده‌وه‌‌و وای لێكرد كه‌ خه‌ڵك زۆرتر بێته‌وه‌ كۆڕی خه‌بات‌و بكه‌وێته‌ دژی حكومه‌ت. پێنجه‌م ده‌توانم بڵێم له‌ ئه‌خلاقی خه‌ڵقی ته‌ئسیری كرد له‌ ره‌وشتی خه‌ڵكی له‌ بیروبۆچوونه‌كانی بۆ دنیا ته‌ئسیری كرد. پێم وایه‌ ته‌ئسیرێكی زۆر گه‌وره‌ی هه‌بوو له‌سه‌ر كۆمه‌ڵانی خه‌ڵكی كوردستان‌و له‌ئه‌نجام دا وای كرد كه‌ به‌شێكی زۆری خه‌ڵك به‌شداری بكات له‌ خه‌بات چ به‌ خه‌باتی سیاسی‌و چ به‌ خه‌باتی چه‌كدار ته‌صه‌ور بكه‌ له‌دوای رۆژانێكی ره‌شی پڕ زوڵم‌و زۆری به‌عسی یانه‌ كه‌ ئینسان له‌سه‌ر وشه‌یه‌ك ئیعدام ده‌كرا قۆناغێك هات له‌ كوردستان ئێمه‌ ده‌وروبه‌ری سی چل هه‌زار ئه‌نداممان هه‌بوو له‌ شاره‌كانی كوردستان دا كه‌ راپه‌ڕین بوو من پێم وایه‌ ئێمه‌ ئێمه‌ تاكه‌ حزب بووین كه‌ له‌هه‌موو شاره‌كانی كوردستان دا رێكخستنمان هه‌بوو ئه‌و سه‌رده‌مه‌ پێم وایه‌ پارتی‌و ئه‌وانی تر هیچیان رێكخستنیان نه‌بوو ئه‌گه‌ر هه‌شیان بووبێت نه‌فه‌ر نه‌فه‌ریان هه‌بوو به‌ینه‌ما ئیمه‌ ده‌یان هه‌زار كه‌سان هه‌بوو له‌ هه‌ولێر‌و سلێمانی‌و كه‌ركوك‌و به‌غدا‌و موسڵ‌و خانه‌قین‌و شارۆچكه‌كانی كوردستان. بۆیه‌ ئه‌وه‌ ته‌ئسیری یه‌كێتی بوو ته‌ئسیری شۆڕش بوو وای كردبوو كه‌ خه‌ڵك جارێكی تر ملی خه‌باتی سیاسی‌و ته‌نزیمی‌و فكری‌و چه‌كداری بگرێت.


*به‌ڕێز مام جه‌لال ده‌كرێت بمان به‌یته‌وه‌ بۆ ساڵی 1976 ناوچه‌ی دۆڵی فشان ئه‌وكاته‌ یه‌كه‌م باره‌گای ی‌.ن.ك له‌و ناوچه‌یه‌ دامه‌زرا، یه‌كه‌م كۆنگره‌ی ی‌.ن.ك به‌سترا به‌ڕێزت به‌ سكرتێری گشتی ی‌.ن.ك هه‌ڵبژێردرا؟


-ئه‌وه‌ حه‌فتا‌و شه‌ش نی یه‌ حه‌فتا‌و حه‌وته‌..ئه‌وه‌ ئه‌و ساڵه‌یه‌ كه‌ پێی ده‌ڵێن دۆڵی كۆستی دوای ئه‌وه‌ بۆ گاڵته‌ ناویان لێ نابوو دۆڵی فشه‌ ئه‌وه‌ ئه‌و ساڵه‌ بوو كه‌ پێش من هه‌ڤاڵان گه‌ڕابوونه‌وه‌ كاك نه‌وشیروان‌و شه‌هیدانی نه‌مر سه‌ید كه‌ریم‌و ملازم حه‌سه‌ن خۆشناو‌و ملازم جمال. ئه‌و كاته‌ به‌ نهێنی به‌ توركیادا هاتم له‌ ئه‌سته‌مبوڵه‌وه‌ بۆ كوردستان. خوا حه‌قه‌ جه‌ماعه‌تی DDKD ش یارمه‌تییان داین هه‌تا سه‌ر سێ سنووره‌كه‌، له‌وێ كه‌ ئێمه‌ هاتینه‌وه‌ بۆ ئه‌وێ هه‌ڤاڵانی نه‌مریش كاك عه‌لی‌و كاك خالد‌و كاك رسول مامه‌ند‌و كاك ئازاد هه‌ورامی‌و له‌گه‌ڵ ئه‌و هه‌ڤاڵانه‌ی تری كه‌ ئێستا زیندوون كاك سالار‌و كاك به‌ختیار‌و هه‌ندێ له‌و كاكانه‌ی تر هه‌موو هاتبوون بۆ سه‌ر سێ سنووره‌كه‌، له‌وێ كۆبوونه‌وه‌مان كرد، ده‌سته‌ی دامه‌زرێنه‌رمان هه‌بوو. ده‌سته‌ی دامه‌زرێنه‌ر له‌گه‌ڵ سه‌ركردایه‌تی ناوه‌وه‌یش هه‌بوو. ده‌سته‌ی دامه‌زرێنه‌ر‌و سه‌ركردایه‌تی ناوه‌وه‌ تێكه‌ڵاو بوو به‌یه‌كتر، ئێمه‌ له‌ ده‌سته‌ی دامه‌زرێنه‌ردا سكرتێر‌و شتی وامان نه‌بوو هه‌موو پێكه‌وه‌ بووین‌و پێكه‌وه‌ كارمان ده‌كرد به‌بێ ئه‌وه‌ی ناومان جیاواز بێ له‌یه‌كتر، كه‌ كۆبوونه‌وه‌كه‌ كرا بۆ یه‌كه‌م جار هه‌ر سێ باڵه‌كه‌ كۆبوونه‌وه‌ی كرد.

بزووتنه‌وه‌ی سۆشیالیستی كۆمه‌ڵه‌‌و خه‌تی گشتی. بۆ یه‌كه‌م جار هه‌موومان له‌و براده‌رانه‌ زۆربه‌ی زۆری سه‌ركرده‌كان جگه‌ له‌ شه‌هید (ئارام) ئه‌وانی تر هه‌موو به‌شداربوون له‌ كۆبوونه‌وه‌كه‌ له‌وێ له‌سه‌ر پێشنیاری براده‌رانی بزووتنه‌وه‌ی سۆشیالیستی به‌راستی مه‌سه‌له‌ی دانانی ناوه‌وه‌‌و ده‌سته‌ی دامه‌زرێنه‌ر ببێته‌ كۆمیته‌ی سه‌ركردایه‌تی. هه‌ر نسبه‌یه‌كیش دانرا بۆ هه‌ریه‌كه‌ له‌ باڵه‌كان. نیسبه‌تی موته‌ساوی هه‌ر باڵه‌‌و ئه‌وه‌نده‌ی هه‌بوو منیش دانرام به‌ سكرتێری گشتی له‌ناو یه‌كێتی نیشتمانیی پێشنیاره‌كه‌ له‌ براده‌رانی بزووتنه‌وه‌ی سۆسیالیست بوو. براده‌رانی كۆمه‌ڵه‌ش پشتیوانییان لێ كرد‌و به‌و شێوه‌یه‌ هات.


*به‌ڕێز مام جه‌لال دوای ئه‌م هه‌موو خه‌باته‌ی یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان 31 ساڵ ئێستا بۆچی به‌ڕای جه‌نابت مێژووی یه‌كێتی له‌ كتێبێكی سه‌ربه‌خۆدا نه‌نووسراوه‌ته‌وه‌؟


-به‌ڕێز مام جه‌لال: پێم وایه‌ سه‌به‌ب زۆره‌ بۆچی تا ئێستا مێژووی یه‌كێتی نیشتمانی كوردستان له‌ كتێبێك دا نه‌نووسراوه‌ته‌وه‌، یه‌كێكیان ره‌نگ بێ هه‌لومه‌رجه‌كان هی بابه‌ته‌كی‌و تایبه‌تی به‌شێوه‌یه‌كی گه‌شه‌كردوو نه‌هاتبێته‌ كایه‌وه‌ هێشتا وه‌ختی ئه‌وه‌ نه‌هاتبێ هه‌موو راستی یه‌كان بگوترێن هه‌موو رازه‌كان باس بكرێن هه‌موو گله‌یی‌و ره‌خنه‌ باس بكرێ. دووه‌مینیان، له‌و موده‌ته‌دا كۆمه‌ڵێك گۆڕانكاری‌و جیابوونه‌وه‌‌و یه‌كگرتنه‌وه‌‌و پێك هاتنه‌وه‌ له‌ناو یه‌كێتیی نیشتمانیی كوردستان دا رووی داوه‌ كه‌ هێشتا به‌ چاكی‌و مه‌وزوعی ته‌قیمێكمان بۆی نی یه‌ كه‌ هه‌موومان له‌سه‌ری رێك كه‌وین‌و كه‌سی پێ زویر‌و دڵگیر نه‌كه‌ین. سێ یه‌مینیان، ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی كه‌ نه‌مان توانیوه‌ هه‌موو وه‌سایقه‌كان كه‌ ده‌رباره‌ی یه‌كێتیی نیشتمانین كۆیان بكه‌ینه‌وه‌‌و بیان هێنین به‌شێوه‌یه‌كی عیلمی‌و مه‌وزوعی دیراسه‌یان بكه‌ین‌و بڵاویان كه‌ینه‌وه‌، چواره‌میشیان ڕه‌نگه‌ نه‌په‌رژابین به‌سه‌ر ئه‌و كاره‌.


*به‌ڕێز مام جه‌لال له‌به‌رنامه‌دا نیه‌؟
-مام جه‌لال: من به‌ش به‌ حاڵی خۆم موزه‌كه‌راتی خۆم زۆر نووسیوه‌ته‌وه‌‌و زۆر ئه‌و شتانه‌یشم هه‌یه‌ ئه‌گه‌ر نه‌فه‌وتێ‌و زۆریش له‌و وه‌سایقانه‌م هه‌یه‌ له‌ شوێنی جیاجیانه‌، خۆم شه‌خسی بیرم له‌وه‌ نه‌كردووه‌ته‌وه‌ بنووسین براده‌رانیش نازانم كێ بیری لێ كردبێته‌وه‌ ته‌نانه‌ت بۆ نموونه‌ بۆ ئه‌م ساڵه‌ داوام له‌ كاك فوئاد كرد‌و وتم شتێك بنووسه‌ له‌سه‌ر 22/5‌و كاك د. كمال فوئادیش له‌سه‌ر 1/6 بۆئه‌وه‌ی هه‌ردوو ڕایه‌كه‌ بڵاو بكرێته‌وه‌ به‌داخه‌وه‌ نازانم بۆچی هه‌ردووكیان نه‌یان تووانی بیكه‌ن.
*به‌ڕێز مام جه‌لال بازنه‌ی په‌یوه‌ندی یه‌ دیبلۆماسیه‌كانی كورد له‌گه‌ڵ ده‌رودراوسێ له‌وه‌ ده‌چێ سیاسه‌تێكی وابه‌سته‌یی بێ‌و دوای دامه‌زراندنی ی‌.ن.ك ئه‌و په‌یوه‌ندی یه‌ دیبلۆماسی یانه‌ گۆڕانكاری یان به‌سه‌را هات‌و بۆ قۆناغێكی تریش گۆڕان.ئایا ئه‌م په‌یوه‌ندی یه‌ دیبلۆماسی یانه‌ له‌سه‌ر چ بنه‌مایه‌ك بوون وه‌ زیاتر په‌یوه‌ندی عه‌ره‌بی كوردی، كوردی‌و ئه‌وروپی. كوردی ئه‌مریكی كامه‌یان زیاتر هاوكار‌و پشتیوانی شۆڕشی كورد بوون به‌تایبه‌تی بۆ ی‌.ن.ك؟


-مام جه‌لال: به‌ڵێ به‌ڕای منیش وه‌كو باست كرد گۆڕانكاری یه‌كی گرنگ له‌ په‌یوه‌ندی یه‌ دیبلۆماسی یه‌كانی كۆنی كوردا كراوه‌‌و په‌یوه‌ندی یه‌ دیبلۆماسی یه‌ نوێ یه‌كانی كورد جیاوازی زۆری هه‌یه‌ له‌گه‌ڵ په‌یوه‌ندیه‌كانی كۆن. په‌یوه‌ندیه‌كانی كۆن سه‌ركردایه‌تی به‌ فسكه‌ فسك به‌شێوه‌یه‌كی نهێنی له‌گه‌ڵ ده‌زگا جاسوسی یه‌كان دا ده‌یكرد، له‌گه‌ڵ ده‌زگا دیبلۆماسی یه‌كان‌و ئه‌ندامانی په‌رله‌مان‌و حزبه‌ سیاسی یه‌كان دا نه‌بوو. ئه‌وه‌بوو كه‌ خۆیان به‌ ئینگلیزی پێی ده‌ڵێن (كۆبه‌رداكشن) واتا كاری ژێر په‌رده‌ په‌یوه‌ندی یه‌ دیبلۆماسی یه‌كانی ی‌.ن.ك به‌پێچه‌وانه‌ی ئه‌وه‌وه‌ له‌گه‌ڵ حزبه‌ سیاسی یه‌كان ده‌ستی پێ كرد، له‌گه‌ڵ رۆژنامه‌نووسان ده‌ستی پێكرد، له‌گه‌ڵ په‌رله‌مانتێره‌كان ده‌ستی پێكرد، له‌گه‌ڵ رێكخراوی ده‌زگا جیاجیاكانی میدیا‌و په‌رله‌مانه‌كان‌و رێكخراوه‌كانی دیموكرات‌و مافی مرۆڤ ده‌ستی پێ كرد. له‌ پاشان شتێكی ئاشكرایه‌ په‌یوه‌ندی یه‌كانی ی‌.ن.ك له‌لای چه‌په‌وه‌ ده‌ستی پێ كرد.


ئه‌وه‌ڵ جار له‌گه‌ڵ چه‌په‌كانی شۆڕشگێر، ماركسی یه‌كان، سه‌وزه‌كان، حزبه‌ سۆشیال‌و سۆشیال دیموكرات‌و كۆمۆنیسته‌كان ئینجا گه‌یشته‌ ئاستی ده‌وڵه‌تان بۆ ماوه‌یه‌كی زۆر نه‌ ده‌وڵه‌تان، نه‌ ی‌.ن.ك ئاره‌زووی دانوستاندنیان له‌گه‌ڵ یه‌كتر نه‌بوو. دووه‌م خاڵی په‌یوه‌ندیه‌كان شتێكی گرنگتر وه‌ك جگه‌ له‌و چه‌ند نوقته‌یه‌ی باسم كرد، ئه‌وه‌یه‌ كه‌ په‌یوه‌ندی یه‌كانی نوێی دیبلۆماسی كورد له‌سه‌ر ئه‌ساسی داوای هه‌ر چه‌ك‌و پاره‌ نی یه‌، جاران ئه‌و په‌یوه‌ندی یانه‌ هه‌ر مه‌حصور بوو له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی ئه‌وه‌نده‌ پاره‌مان بده‌نێ ئه‌وه‌نده‌ چه‌كمان بده‌نێ، ئێمه‌ ئێستا په‌یوه‌ندی یه‌كانمان له‌سه‌ر ئه‌ساسی سه‌لماندنی مافه‌ سیاسی یه‌كانمانه‌، یانی په‌یوه‌ندی یه‌كانمان له‌ پێشه‌وه‌ له‌سه‌ر بنه‌مای سیاسی یه‌،داوای هه‌ڵوێستی سیاسی ده‌كه‌ین له‌ كێشه‌ی كورد له‌ مه‌سه‌له‌ی كورد له‌ مافه‌كانی كورد ئینجا دێینه‌ سه‌ر ئه‌وه‌ی سیاسی. من ئێستا ده‌توانم بڵێم ی‌.ن.ك له‌ هیچ ده‌وڵه‌تێك یارمه‌تی نه‌ عه‌سكه‌ری نه‌ مالی وه‌رناگرێ، به‌ڵام په‌یوه‌ندی سیاسی زۆره‌ له‌گه‌ڵ ئه‌و ده‌وڵه‌تانه‌ له‌گه‌ڵ هه‌موو ئه‌و ده‌وڵه‌تانه‌ كه‌ په‌یوه‌ندیمان هه‌یه‌ په‌یوه‌ندی سیاسی یه‌ په‌یوه‌ندی یه‌كه‌ كه‌ له‌سه‌ر ئه‌ساسی هه‌ڵوێستی سیاسی یه‌.خۆ ئه‌سڵه‌ن هه‌ڤاڵانی سیاسی له‌ دنیا چه‌ند كۆڵه‌كه‌یه‌كی هه‌یه‌ یه‌كێكیان ده‌ستكه‌وتی نه‌ته‌وایه‌تی یه‌. یانی ((ناشناڵ ئینتریست) مه‌نفه‌عه‌تی میللی، له‌ چ دایه‌، له‌ كوێ یه‌كتر ده‌گرێته‌وه‌. له‌گه‌ڵ كێ یه‌كتر ده‌گرێته‌وه‌، له‌سه‌ر ئه‌و ئه‌ساسه‌ په‌یوه‌ندی دیبلۆماسی به‌هێز یا لاواز ده‌بێ، یه‌كێكی تریان له‌سه‌ر ئه‌ساسی بیروباوه‌ره‌‌و مبادیئه‌. تۆ مه‌بده‌ئێكت هه‌یه‌ سه‌ره‌تا كه‌ دێی له‌گه‌ڵ ده‌وڵه‌تێك یا حزبێكی تر ئه‌و مه‌بده‌ئانه‌ یه‌ك ده‌گرێته‌وه‌ یان نزیك ده‌بێته‌وه‌. یه‌كێكی تریان له‌سه‌ر ئه‌و بیروباوه‌ره‌یه‌ كه‌ ئێستا له‌ جیهان بڵابۆته‌وه‌. دیموكراسی‌و مافی مرۆڤ‌و ئه‌و شتانه‌یه‌‌و مه‌نافعی اقتصاد-یش گهبعه‌ن. مه‌نافعی اقتصادی، تجاری هه‌ندێ جار مه‌نافعی هاوسێ یه‌تی.


ئه‌و شتانه‌ ده‌بنه‌ هۆی ئه‌وه‌ی كه‌ په‌یوه‌ندی دیبلۆماسی له‌نێوان هێزه‌ جیاجیاكان دروست بێت.جا كز یان گه‌شه‌ بكا یان بۆ دواوه‌ بچێ. په‌یوه‌ندی دیبلۆماسی نوێی كورده‌واری به‌گشتی‌و ی‌.ن.ك به‌تایبه‌تی له‌سه‌ر بنه‌ماكانی ده‌سكه‌وتی سیاسی‌و میللی‌و بیروڕا‌و هه‌ڵوێست دامه‌زراوه‌. له‌به‌رئه‌وه‌ ته‌ماشا ده‌كه‌ین ئێمه‌ له‌كاتێكدا كه‌ مه‌سه‌له‌ن هه‌وڵمان داوه‌‌و توانیومانه‌ نێوانێكی باش دروست بكه‌ین له‌گه‌ڵ ئه‌مریكا، به‌ڵام كه‌ دێته‌ سه‌ر ئه‌وه‌ی كه‌ پێمان بڵێ، فڵان شتم بۆ بسه‌لمێنێ بڵێ PKK تیرۆریسته‌ وتمان نه‌، وا نی یه‌ نایكه‌ین، چه‌ندین مانگ رێككه‌وتنی دروگیدا‌و دبلن راوه‌ستا له‌سه‌رئه‌وه‌ی كه‌ ده‌ویسترا به‌سه‌رمان دا بسه‌پێنرێ كه‌ ده‌بێ بڵێین (پ.ك ك) هۆی ئاژاوه‌‌و به‌زم‌و هه‌ڵای كوردستانی عێراقه‌، وه‌ ئه‌و تیرۆریسته‌‌و ئێمه‌ دژینه‌‌و ئیدانه‌ی ده‌كه‌ین وتمان شتی وا ناكه‌ین یانی ئه‌مریكا كه‌ ده‌وڵه‌تێكی گه‌وره‌یه‌‌و كه‌م كه‌س به‌ ئه‌مریكا ده‌وێرێ بڵێ نه‌ وا نی یه‌. هه‌تا ده‌وڵه‌تان ناتوانن وای پێ بڵێن جا ئێمه‌ حزبێكی سیاسیی میلله‌تێكی بچكۆله‌ین یان مه‌سه‌له‌ن هه‌ڵوێستی ئێمه‌ زۆر دۆستی سوریاین ئه‌م جاره‌ش بۆم باس كردنه‌وه‌ چه‌ند قه‌رزاری سوریاین. چه‌ند مه‌منوونی سوریاین. به‌ڵام كه‌ دێته‌ سه‌ر هه‌ڵوێستێك مه‌سه‌له‌ن ئێمه‌ به‌شداریی INC مان كرد برا سوریه‌كان پێ یان خۆش نه‌بوو ئێمه‌ به‌باشمان زانی كردمان. ئێمه‌ هه‌ڵوێستمان، له‌ گوته‌كانی جه‌لاله‌تی مه‌لێك حسێن كه‌ ده‌ڵێ: دیموكراسی بۆ عێراق‌و مافی مرۆڤ بۆ عێراق‌و فیدرالی بۆ عێراق. ئه‌و قسانه‌مان زۆر پێ باشه‌. كه‌چی مه‌سه‌له‌ن برایانی سوری پێیان خراپه‌ یانی ئێمه‌ هه‌ڵوێستی خۆمان هه‌ڵوێستیی سیاسی خۆمان، نێوانی سیاسیی خۆمان، له‌سه‌ر ئه‌ساسی بیروباوه‌ری خۆمان، به‌ سه‌ربه‌خۆیی، به‌ سه‌ربه‌ستی‌و له‌سه‌ر ئه‌ساسی ده‌سكه‌وته‌كانی گه‌له‌كه‌مان داده‌نێین. ئێستا ده‌توانین بڵێین ئێمه‌ په‌یوه‌ندیمان له‌گه‌ڵ ده‌رو جیران خراپ نی یه‌. له‌گه‌ڵ سوریا باشه‌، له‌گه‌ڵ ئێران باشه‌، له‌گه‌ڵ توركیا به‌ره‌و باشی ده‌چێت.
له‌گه‌ڵ ئوردون‌و سعودیه‌‌و كوێت ئه‌وانه‌‌و له‌گه‌ڵ ئه‌وروپا، فه‌ره‌نسا‌و ئیتالیا‌و ئیسپانیا‌و به‌ریتانیا، ئه‌مریكاش، خۆتان ده‌زانن كه‌ جاره‌كه‌ی تر كه‌ سه‌فه‌رم كرد بۆ ئه‌وروپا سه‌رۆك جمهوریه‌كانم دیت. سه‌رۆك وه‌زیره‌كانم دیت، وه‌زیره‌كانی ده‌ره‌وه‌م دیت. ئه‌وه‌ ده‌لیلی پێشه‌وه‌چوونی په‌یوه‌ندی یه‌كانمانه‌ له‌گه‌ڵ ده‌ره‌وه‌.


*به‌ڕێز مام جه‌لال سه‌باره‌ت به‌ به‌رزكردنه‌وه‌ی دروشمی ئۆتۆنۆمی بۆ كوردستان‌و دیموكراتی بۆ عێراق له‌ سه‌ره‌تای شۆڕشه‌وه‌ تا ساڵی 1984 له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ش دا كه‌ قه‌ناعه‌تێكی زۆر هه‌بوو به‌ فیدرالی كه‌متر نه‌بێ عیلاقات له‌گه‌ڵ حكومه‌تی مه‌ركه‌زی عیراقدا بوو؟
-به‌ڕێز مام جه‌لال: ئه‌و وه‌خته‌ ئێمه‌ مه‌وزوعی فیدرالیه‌تمان له‌لا نه‌بوو. مافی چاره‌نووسمان لا بوو. ئه‌گه‌ر بگه‌ڕێیته‌وه‌ بۆ به‌یانی یه‌كه‌می دامه‌زراندنی ی‌.ن.ك باسی مافی چاره‌ی خۆنووسین ده‌كه‌ین. ئێمه‌ ئه‌وێ ده‌مێ پاش ئه‌و شكسته‌ گه‌وره‌یه‌یه‌ی كه‌ به‌سه‌ر جووڵانه‌وه‌ی كوردا هاتبوو. پاش ئه‌وه‌ی كه‌ ئه‌و شۆڕشه‌ بڵاوه‌ی پێ كرابوو.پێمان وابوو ئۆتۆنۆمی واقیعی بینتره‌ له‌وه‌ی كه‌ ده‌كرێ به‌ده‌ستی بێنین‌و پێمان وابوو ئه‌وی رۆژی چه‌ند ده‌وڵه‌تێك هه‌نه‌ وه‌كو روسیا وه‌كو سوریا وه‌كو وڵاتانی عه‌ره‌بی ئه‌وه‌یان سه‌لماندووه‌ كه‌ عێراق بۆ ئێمه‌ ئۆتۆنۆمی سه‌لماندووه‌ بۆیه‌ وتمان بزووتنه‌وه‌كه‌ به‌ ساوایی باری وا قورس نه‌كه‌ین كه‌ پێی هه‌ڵنه‌گیرێت‌و هه‌ر گوته‌ی رووت بێت كه‌ ناچێته‌وه‌ ناو گیرفانه‌وه‌ بۆیه‌ وامان پێ باش بوو به‌ڵام هه‌میشه‌ له‌ناو ی‌.ن.ك هه‌ر له‌ سه‌ره‌تای دامه‌زراندنی یه‌وه‌ مافی چاره‌ی خۆنووسین له‌كایه‌دابوو.


ئه‌وه‌بوو هه‌ر له‌ هه‌شتاكانه‌وه‌ ئێمه‌ مافی چاره‌نووسمان هێنایه‌ كایه‌ هه‌تا هێنامانه‌ ناو جووڵانه‌وه‌ی رزگاری عێراق-ه‌وه‌، یه‌كه‌م ئیتیفاقی ئیستراتیجی له‌ به‌ینی به‌عسی عه‌ره‌بی ئیشتراكی عێراقی هاوپه‌یمان له‌گه‌ڵ سوریا‌و به‌ینی ی‌.ن.ك مافی چاره‌ی خۆنووسینی تێدایه‌.
كه‌ ئه‌وانیش ئیمزایان كردووه‌، ئێمه‌یش ئیمزامان كردووه‌. له‌به‌رئه‌وه‌ ئێمه‌ له‌ سه‌ره‌تاوه‌ به‌راستی ئه‌وه‌مان له‌ خه‌یاڵ بوو به‌ڵام شیعاراتی رۆژانه‌‌و تاكنیكی به‌پێی ئیمكانیه‌ت داده‌نرێ. چه‌ند موومكینه‌، سیاسه‌ت له‌سه‌رێكه‌وه‌ عیلمه‌، له‌رووی لێكدانه‌وه‌‌و هه‌ڵسه‌نگاندن‌و به‌رنامه‌دارشتن‌و شی كردنه‌وه‌ی رووداوه‌كان، له‌سه‌رێكیشه‌وه‌ سیاسه‌ت هونه‌ره‌، له‌رووی جێبه‌جێ كردن‌و به‌دی هێنان‌و دانانی شیعاره‌ تاكتیكیه‌كان، ده‌مێكه‌ قسه‌یه‌كی مه‌شهور هه‌یه‌ ده‌ڵێ: له‌م رووه‌وه‌ هونه‌ری به‌دیهێنانی ئه‌وه‌ی مومكینه‌ ئه‌وه‌ی به‌ده‌ست دێت، نه‌ك ئه‌وه‌ی كه‌ دڵت ده‌یخوازێ، ئه‌وه‌مان ره‌چاو كردبوو، بۆیه‌ ئه‌وه‌مان دانا له‌ سه‌ره‌تای دامه‌زراندنی ی‌.ن.ك.
 

*به‌رێز مام جه‌لال راگه‌یاندنی شۆڕشی نوێ له‌ سه‌ره‌تای دامه‌زراندنی ی‌.ن.ك چۆن بوو، پاشان چی لێ به‌سه‌رهات ئاستی گه‌یشته‌ كوێ وه‌ ده‌خوازێ له‌ ئاینده‌دا چۆن بێ؟


-به‌ڕێز مام جه‌لال: به‌ڵێ ئه‌من خۆم زۆر شاره‌زا‌و پسپۆری راگه‌یاندن نیم، خوزیا ئه‌و پرسیاره‌تان له‌ كاك نه‌وشیروان ده‌كرد.
پاشان له‌ براده‌ران كاك فوئاد‌و كاك عادل‌و كاك ئه‌رسه‌لان راگه‌یاندنه‌كه‌مان له‌ ده‌ره‌وه‌ ئه‌وه‌بوو رۆژنامه‌ی (الشراره‌) مان ده‌ركرد وه‌ رێبازی نوێ یش یه‌ك دوو ژماره‌مان لێ ده‌ركرد دوایی هاتینه‌وه‌ وڵات لێره‌ تایپ رونیووێكمان په‌یدا كرد ده‌ستمان كرد به‌ چاپ كردنی له‌ وڵات‌و بڵاوكردنه‌وه‌‌و نه‌شراتی ناوخۆ‌و وه‌ حه‌زده‌كه‌م بۆتان بگێڕمه‌وه‌ چۆن ناومان له‌و دوو رۆژنامه‌یه‌ نا (الشراره‌) من پێشنیارم كرد له‌سه‌ر ئه‌ساسی (و من الشراره‌ یندلع اللهیب) كه‌ ئێمه‌ ئێستا شراره‌یه‌ك هه‌ڵده‌گیرسێنین‌و ئینشاڵڵا ئاگرێكی گه‌وره‌ی لێ ده‌بێته‌وه‌.
(رێبازی نوێ) ئه‌وه‌ شتێكه‌ لازمه‌ بۆ مێژوو بیڵێم. د. كامل البصیر له‌ قاهیره‌ بوو ئاخیر قۆناغی خوێندنه‌كه‌ی بوو پێشنیاری كرد كه‌ رۆژنامه‌ كوردیه‌كه‌ ناوی رێباز بێت. من ئه‌و پێشنیاره‌م له‌گه‌ڵ خۆم له‌ قاهیره‌وه‌ هێنایه‌وه‌ بۆ شام كاك عبدالرزاق فه‌یلی وتی نا با رێبازی نوێ بێ، نه‌ك هه‌ر رێباز به‌ ته‌نی، به‌م شێوه‌یه‌ دوو برای فه‌یلی ئه‌م رێبازی نوێ یه‌یان بۆ دارشتین. هه‌م مرحوم د. كامل البصیر كه‌ ئه‌ندامی ی‌.ن.ك بوو ئه‌و سه‌رده‌مه‌ وه‌ هه‌م كاك عبدالرزاق فه‌یلی كه‌ یه‌كێك بوو له‌ ده‌سته‌ی دامه‌زرێنه‌ری ی‌.ن.ك. به‌و جۆره‌ رێبازی نوێمان ئاوها دامه‌زرا. ئه‌وه‌ڵ جار له‌ ده‌ره‌وه‌ چاپمان ده‌كردن له‌ لوبنان‌و له‌ سوریا پاشان هێنامانه‌ ناو وڵات. هه‌وڵمان دا تایپ‌و رونیوو ئه‌و شتانه‌مان په‌یدا كرد‌و ئێزگه‌یه‌كیشمان په‌یدا كرد. به‌ڵام نه‌مانزانی ئیشی پێ بكه‌ین وه‌ له‌گه‌ڵ خۆمان دا گێڕامان وه‌ دوایی براده‌رێكمان موهه‌ندیس بوو ئه‌ندامی یه‌كێتی بوو به‌ كوێته‌وه‌ هێنامان‌و بۆی دامه‌زراندین له‌ (ناوزه‌نگ) ئیزاعه‌شمان له‌ ناوه‌وه‌ی وڵات دامه‌زراند دواتر ورده‌ ورده‌ ده‌ستمان كرد به‌ گه‌شه‌پێدانی چاپه‌مه‌نی. ئۆفیستی بچووكمان په‌یدا كرد فۆتۆكۆپیمان په‌یدا كرد، تایپی نوێی جوانمان په‌یدا كرد بۆئه‌وه‌ی الشراره‌‌و رێبازی نوێ له‌ ناوه‌وه‌ی وڵات ده‌ركه‌ین. له‌ ده‌ره‌وه‌ی وڵاتیش له‌ به‌یروت (الاتحاد) ده‌رده‌چوو. له‌ شام الاتحاد ده‌رده‌چوو له‌ له‌نده‌نیش به‌ ئینگلیزی ته‌رجه‌مه‌ی الشراره‌ به‌ناوی (دیسپاك) ده‌رده‌چوو. ورده‌ورده‌ ئه‌و راگه‌یاندنه‌ له‌ شتێكی ساده‌وه‌ ده‌ستی پێكرد تا ئه‌م رۆژه‌ی كه‌ ده‌یبینین. شتێك مولاحه‌زه‌ بكه‌ن كه‌ ده‌ستپێشخه‌ری له‌هه‌موو شته‌ نوێ یه‌كان له‌ ئیعلامدا له‌ یه‌كێتی بووه‌. له‌ ناوه‌وه‌ی وڵات یه‌كه‌م رادیۆ دانرا یه‌كێتی داینا له‌سه‌ر زه‌وی رزگار كراودا، یه‌كه‌مین چاپی گه‌وره‌، له‌ (به‌رگه‌ڵو) چاپێكی گه‌وره‌مان هه‌بوو ئۆفیستێكی گه‌وره‌ بوو، یه‌كێتیی نیشتمانی داینا.ده‌رچوواندنی رێبازی نوێ‌و الشراره‌ له‌ كوردستان ئێمه‌ كردمان پێش ئه‌وه‌ش هه‌واڵنامه‌ی شۆڕش-مان ده‌رده‌كرد. ئه‌گه‌ر ده‌تانه‌وێ له‌ سه‌ره‌تاكانه‌وه‌ باسی بكه‌م لازمه‌ له‌ كاكه‌ نه‌وشیروان بپرسن له‌گه‌ڵ كاك فازڵ عه‌بدالكه‌ریم له‌ سه‌ره‌تادا ئه‌و لێپرسراوی ئه‌و شتانه‌ بوو له‌ ناوزه‌نگ ئه‌ویش ئاگاداریێكی زۆری هه‌یه‌. باشه‌ له‌و شتانه‌ سۆراغ بكه‌ن له‌هه‌موویان بپرسن هه‌ر كه‌سێ بیره‌وه‌ری خۆیتان بۆ بنووسێ. دوایی كاك ئه‌رسه‌لان له‌ زیندان به‌ربوو ئه‌و مه‌سه‌له‌كه‌ی گرته‌ ئه‌ستۆی خۆی شاره‌زایی هه‌یه‌ له‌و بابه‌تانه‌. دوای ئه‌وه‌ خۆتان ده‌زانن كه‌ ئێمه‌ هاتینه‌ ناوه‌وه‌‌و له‌ ناوچه‌ی به‌رگه‌ڵو دیسان رادیۆمان دانا. چاپخانه‌یه‌كی باشمان دانا. پاش ئه‌وه‌ وه‌كو گوتم ئۆفیستمان هێنا له‌سه‌ر خاكی كوردستاندا. دوایی پاش راپه‌ڕین ئه‌وه‌ڵ ته‌له‌فزیۆن یه‌كێتی دایهێنا دایناو كردیه‌وه‌ وه‌ هه‌روه‌ها ئه‌وه‌ڵ رۆژنامه‌ی كوردی سیاسی ئه‌وه‌نده‌ درێژ رۆژانه‌ كه‌ ده‌رده‌چێت ئێمه‌ دامان هێنا كه‌ كوردستانی نوێیه‌. دیاره‌ پێشتر رۆژنامه‌ی سیاسی كوردی هه‌بووه‌ یه‌عنی له‌ كوردستان دا مه‌سه‌له‌ن وه‌ختی خۆی (خه‌بات) له‌ به‌غدا به‌ كوردی ده‌رده‌چوو ماوه‌یه‌ك كه‌ ئه‌و سه‌رده‌مه‌ مامۆستا ئیبراهیم ئه‌حمه‌د سه‌رنووسه‌ری بوو. دوابه‌دوای ئه‌وه‌ خه‌بات كه‌ بوو به‌ زمانی ئۆرگانی ره‌سمی پارتی له‌جیاتی ئه‌وه‌ مامۆستا ئیبراهیم ئه‌حمه‌د ئیمتیازه‌كه‌ی خۆی كرد به‌ «كوردستان» سه‌رنووسه‌ری رۆژنامه‌ی كوردستان من بووم‌و به‌ كوردی چوار ژماره‌ی له‌ به‌غدا ده‌رچوو رۆژنامه‌یه‌كی كوردی سیاسی بوو به‌ڵام هه‌فتانه‌ ده‌رده‌چوو. بۆ یه‌كه‌م جار له‌ مێژووی كورددا رۆژنامه‌یه‌كی رۆژانه‌ به‌درێژایی ده‌رچووبێت.


ئه‌وه‌ هی كوردستانی نوێیه‌ كه‌ ماشاڵڵا ژماره‌ هه‌زاریشی تێپه‌ڕاند. ئێستا گه‌یشته‌ قۆناغێكی تر كه‌ به‌لای منه‌وه‌ شتێكی گرنگه‌ ته‌ماشا بكه‌ن هه‌موو گه‌شه‌كردنه‌كان له‌ بواری (میدیا) دا له‌ ئیعلام دا ده‌ستپێشخه‌ری یه‌كانی یه‌كێتی یه‌. رادیۆ، رۆژنامه‌، ته‌له‌فزیۆن‌و هه‌موو شته‌كانی تر ئه‌گه‌ر ته‌نانه‌ت بێته‌وه‌ بیرتان له‌ شاخ چاپخانه‌ی ئێمه‌ له‌ ساڵی وا هه‌بوو سه‌د‌و هه‌شتا‌و شه‌ش كتێب‌و نامیلكه‌ی بڵاو كردۆته‌وه‌ كه‌ كه‌ ژماره‌یه‌كی زۆر بوو جگه‌ له‌وه‌ی ئه‌دیبان ده‌رده‌چوو نووسه‌ری كوردستان هی هونه‌رمه‌ندان هه‌موو ئه‌و توێژانه‌ی بۆیان كرابۆوه‌وه‌ كه‌ رۆژنامه‌یان گۆڤاری خۆیان ده‌ركه‌ن له‌ وه‌زعێكی دژواره‌وه‌ بۆ وه‌زعێكی نه‌ختێ خۆشی هێدی هێدی پێشكه‌وتنی (ی‌.ن.ك) توند گرێ دراوه‌ به‌ پێشكه‌وتنی میدیای كوردستان یان به‌ عیباره‌تێكی تر پێشكه‌وتنی رۆژنامه‌گه‌ری،رادیۆ، ته‌له‌فزیۆن له‌ كوردستان دا به‌ تووندی گرێدراوه‌ به‌ ده‌ستپێشخه‌ری یه‌كانی ی‌.ن.ك-وه‌.
*به‌ڕێز مام جه‌لال جه‌نابتان زیاتر باسی ئه‌و خه‌ڵكه‌ ناسراوه‌تان كرد له‌ناو وڵات. ئایا كه‌ شۆڕش هه‌ڵگیرسایه‌وه‌ په‌یوه‌ندیتان به‌ حزبه‌ كوردستانیه‌كانی تر مه‌سه‌له‌ن هی كوردستانی توركیا یا ئێران یان كه‌سایه‌تی یه‌ ناسراوه‌كانی كوردستان؟


-مام جه‌لال: به‌ڵێ كه‌ شۆڕش هه‌ڵگیرسایه‌وه‌ په‌یوه‌ندیمان هه‌بوو له‌ توركیا له‌گه‌ڵ حزبێك پێی ده‌ڵێن DDKD دوایی گۆڕابوو ئه‌وه‌ڵ جار حزبی دیموكراتی كوردستانی توركیا بوو، دواجار بووه‌ حزبی پێشره‌وی كرێكارانی كوردستانی توركیا، دوایی جیاجیاكرا ئێمه‌ به‌تایبه‌ت به‌هۆی شه‌هید (نجم الدین بیوك) یه‌وه‌ كه‌ له‌لای ئێمه‌ به‌ (سه‌ڵاح) ناسرابوو، په‌یوه‌ندییه‌كی تووند‌و تۆڵمان هه‌بوو.
له‌گه‌ڵ كوردستانی توركیا په‌یوه‌ندی بۆ ناسیاریش من گه‌ڕامه‌وه‌ ساڵی 1977 له‌ ئه‌نقه‌ره‌ چاوم به‌ مامۆستا (كمال بورقای) كه‌وت. كه‌ ئێستا سكرتێری حزبی سۆسیالیستی كوردستانی توركیایه‌. هه‌ندێك په‌یوه‌ندیمان دروست كردبوو له‌گه‌ڵ (ئاڵای رزگاری) جه‌ماعه‌تی (هاورێ خه‌جێ) له‌ كوردستانی ئێران په‌یوه‌ندیمان هه‌بوو له‌گه‌ڵ مه‌رحوم د. قاسملۆ. من با ئه‌و راستیه‌ بڵێم هه‌ر له‌ سه‌ره‌تای دامه‌زراندنی ی‌.ن.ك پرسم به‌ شه‌هید د. قاسملۆ كردووه‌ ئێستا نامه‌یه‌كم ماوه‌ یه‌كه‌م نامه‌ كه‌ وه‌ڵامی ده‌داته‌وه‌ زۆری پێ باش بوو، ته‌شویقی كردین كه‌ ئه‌و كاره‌ بكه‌ین‌و پاشانیش په‌یوه‌ندیمان هه‌بوو، به‌ڵام سه‌باره‌ت به‌ ئه‌وان كه‌ عه‌لاقاتیان له‌گه‌ڵ عێراق هه‌بوو، ئێمه‌ش دژی عێراق بووین، بۆیه‌ په‌یوه‌ندییانه‌ زۆر به‌ نهێنی مایه‌وه‌. له‌ كوردستانی ئێران په‌یوه‌ندیمان هه‌بوو به‌و براده‌رانه‌ی كه‌ دوایی بوون به‌ كۆمه‌ڵه‌ دیاره‌ ژماره‌یه‌كی زۆریان له‌ زیندان بوون به‌ڵام ئێمه‌ به‌هۆی كاك (صلاح الدینی موهته‌دی) كه‌ دۆستێكی دێرینی خۆمه‌‌و كوردپه‌روه‌رێكی ناسراوه‌ له‌ كوردستانی ئێران، به‌هۆی ئه‌وه‌وه‌ په‌یوه‌ندیمان كرد به‌ كوردستانی ئێرانه‌وه‌‌و ئه‌وانه‌ ئه‌و وه‌خته‌ به‌ شكڵێكی گه‌ڵاڵه‌یی ئه‌و كۆمه‌ڵه‌ی ئێران هه‌بوو.ئه‌وان هاتن شه‌هید (معینی) یان نارد بۆلامان كه‌ له‌ (درێ) شه‌هید بوو. حكومه‌تی عێراق كوشتی كه‌ به‌ شه‌هیدبوونی ئه‌و نه‌گه‌یشتبووه‌ لامان‌و چوو بوو بۆ ئه‌وێ. ئێمه‌ش له‌ (ناوزه‌نگ) بووین نه‌گه‌یشته‌ لامان، ته‌نها شتێ كه‌ له‌وان پێمان گه‌یشت ئه‌وه‌بوو كه‌ چه‌ند هه‌زار دینارێكیان بۆ ناردین كه‌ بۆ ئێمه‌ ئه‌وێ رۆژی یه‌كجار شتێكی به‌كه‌ڵك بووكه‌ كاك سه‌ڵاحی موبته‌دی‌و هاورێكانی بۆیان ناردین، كه‌ هیچمان نه‌بوو به‌راستی وابزانم له‌ ده‌خیله‌كه‌مان (12) دینارمان هه‌بوو، له‌و كاته‌دا پێنج هه‌زار دینارمان پێ گه‌یشت، پێنج هه‌زار دیناری ئه‌و سه‌رده‌مه‌ یه‌كجار زۆر بوو. پێی بووژاینه‌وه‌. وه‌ بۆ ئه‌و سه‌فه‌ره‌ی لای بادینان به‌كارمان هێنا، دوابه‌دوای ئه‌وان براده‌رانی كوردستانی ئێران، دوو كه‌سی ناودار هات بۆلامان یه‌كێكیان شه‌هید(دكتۆر جعفر) ئه‌ویتریان له‌لای ئێمه‌ به‌ (مه‌لا برایم) ناسرابوو. ناوه‌ راستییه‌كه‌ی ئه‌و (ساعدی وگن دوست) موهه‌ندیسه‌، حه‌ز ده‌كه‌م باسی داستانی ئه‌وه‌تان بۆ بكه‌م كه‌ ئه‌و دووانه‌ چۆن هاتن، ئێمه‌ له‌ قه‌ندیل بووین، وه‌زعمان خراپ بوو دوای كاره‌ساتی هه‌كاری، له‌رووی مالی‌و عه‌سكه‌ری یه‌وه‌ وه‌زعمان خراپ بوو.رۆژێك دوو لاو هاتن له‌وێ خۆیان ناساندبوو به‌ ئه‌وانه‌ی خواره‌وه‌ گوتبوویان ده‌مانه‌وێ فڵانه‌ كه‌س ببینین ناوی منیان دابوو وتمان با بێن. هاتن یه‌كێكیان وتی ساعدی وگن دوستم. ئه‌ویتریشیان وتی من دكتۆر جعفری شه‌فیعیم وتیان ئێمه‌ هاتووین بۆ ئه‌وه‌ی وه‌كو پێشمه‌رگه‌ له‌گه‌ڵتان ئیش بكه‌ین، هاوكاریتان بكه‌ین‌و یارمه‌تیتان بده‌ین ئێمه‌ زۆر خۆشحاڵ بووین.چونكی‌ ئێمه‌ دكتۆرێكمان هه‌بوو دكتۆر خدر بوو دكتۆر خدری مه‌لا مه‌عصومی برای كاك دكتۆر فوئاد، ئه‌ویش له‌ جه‌وله‌ بوو، دكتۆر خدر‌و شه‌هید سه‌ید كه‌ریم هاتبوونه‌ خوارێ بۆ جه‌وله‌ بۆ ناوچه‌ی هه‌ولێر‌و خۆشناوه‌تی له‌گه‌ڵ مه‌فره‌زه‌یه‌كی كه‌م، ماوه‌یه‌كی زۆر بێ ده‌نگ بوون ئێمه‌ هیوامان لێیان بڕیبوو به‌راستی ملازم جه‌مال شه‌هید بووبوو له‌ (ئاوه‌گر)، ئه‌وانیش ده‌نگیان نه‌بوو وامانزانی ئه‌وانیش فه‌وتاون، یانی هیچ دكتۆرێكمان لا نه‌بوو، كه‌ د. جعفر هاتبوو هه‌ندێ داوده‌رمانی هێنابوو ‌و شه‌هید د. جعفر بۆ ئێمه‌ جێگای خۆشحاڵیمان بوو به‌تایبه‌تیش له‌ كوردستانی ئێرانه‌وه‌ هاتبوو مامۆستا (برایمیش یانی كاك (ساعدی وگن دوست،) یش تووره‌كه‌یه‌كی پێ بوو كردیه‌وه‌ پێنج هه‌زار دیناری هێنابوو وتی من موهه‌ندیسم‌و وه‌زعم باشه‌. ئه‌و پاره‌یه‌م كۆكردووه‌ته‌وه‌ هێناومه‌ بۆتان، ته‌بعه‌ن ده‌روازه‌یه‌كی گه‌وره‌ی لێ كردینه‌وه‌. دوابه‌دوای ئه‌وان كاك (سه‌ید برایمی عه‌لی زاده‌) كه‌ ئێستا سكرتێری كۆمه‌ڵه‌یه‌ ئه‌و هات بۆلامان‌و شتی بۆ هێناین، جل‌و به‌رگیان بۆ هێناین، پیڵاویان بۆ هێناین، ئاردیان بۆ هێناین زۆر یارمه‌تیان داین به‌راستی له‌و ساڵه‌دا هه‌تا پێش شۆڕشی ئێران‌و خۆیشیان له‌ناوماندا مانه‌وه‌ چه‌ند كه‌سانێكیان وه‌كو هاوكار‌و پێشمه‌رگه‌ی خۆمان كاریان كرد. له‌ كوردستانی توركیا‌و ئێران ئه‌وه‌ وه‌زعه‌كه‌مان بوو، له‌ سوریا له‌گه‌ڵ حزبی دیموكراتی پێشكه‌وتووی مامۆستا حمید دروێش به‌ینمان باش بوو، له‌ پاشان حزبێك هه‌بوو له‌ سوریا پێیان ده‌گوت حزبی یساری سوری، ئه‌و حزبی یساری سورییه‌ له‌سه‌ر ئێمه‌ ئینشقاقی كرد ئه‌و حه‌قیقه‌ته‌ لازمه‌ بڵێم، به‌ سه‌رۆكایه‌تی كاك (یوسف دیبوك) كه‌ ئێستاش سكرتێری حزبه‌كه‌یه‌ ئه‌و حزبه‌ جیابووه‌وه‌ له‌ سه‌ڵاح بدرالدین. سه‌ڵاح بدرالدین سكرتێری حزبه‌كه‌ بوو، صلاح بدرالدین ئه‌وسا كه‌ ی‌.ن.ك دامه‌زرا شێخی جه‌باری برای شێخ ستار كه‌ ئێستا لێره‌یه‌ ئه‌و كه‌ له‌ موخابه‌راتی عێراق بوو تومه‌ز سه‌ڵاح بدرالدین په‌یوه‌ندی هه‌یه‌ به‌ موخابه‌راتی عێراقیه‌وه‌، حزبه‌كه‌ی خۆی ئاگایان لێی نی یه‌، به‌هۆی شێخ جه‌باره‌وه‌ كه‌ ی‌.ن.ك دامه‌زرا حكومه‌تی عێراق داوای له‌ سه‌ڵاح بدرالدین كرد كه‌ به‌یانێك ده‌ربكات دژی ی‌.ن.ك، وه‌ من به‌تایبه‌تی هه‌تا یارمه‌تیم دا له‌ ده‌ركردنی گۆڤاره‌كه‌یاندا له‌ به‌خێوكردنی خودی سه‌ڵاح بدرالدین یارمه‌تیم ده‌دان، من به‌ جه‌بهه‌ی شه‌عبیم ناساندن من وام كرد جه‌بهه‌ی شه‌عبی مه‌عاشێك ببرێته‌وه‌ بۆ سڵاح بدرالدین بۆ ئه‌وه‌ی فه‌قیر بوو. یانی بژێت، نه‌مزانی له‌ پشتی ئێمه‌ كلكی گرێ داوه‌ له‌گه‌ڵ موخابه‌راتی عێراق‌و له‌گه‌ڵ شێخ جه‌بار، شێخ جه‌بار ئه‌مری پێ یه‌ ده‌بێ نیوه‌ به‌یانێك ده‌ركه‌ن له‌سه‌ر یه‌كێتی، سه‌ڵاح كه‌ ده‌یخاته‌ ده‌نگدانه‌وه‌ شه‌ش به‌ یه‌ك ره‌ئی ده‌ده‌ن ده‌ڵێن نابێ ده‌رچێ، مه‌جبور ده‌بن ده‌ڵێن كاكه‌ ئه‌و مساعداته‌مان ده‌برێ ئه‌گه‌ر به‌یانه‌كه‌ ده‌رنه‌كه‌ن‌و ده‌ڵێن موساعداتی چی سه‌ڵاح؟ ئیعتراف ده‌كا ده‌ڵێ حكومه‌تی عێراق موساعه‌ده‌مان ده‌كا هه‌ڕه‌شه‌ی كردووه‌ ده‌ڵێ ئه‌و موساعه‌داتمان لێ ده‌بڕن ئه‌گه‌ر ئه‌و به‌یانه‌ ده‌رنه‌كه‌ن‌و كابرای مه‌ندوبی عێراق هاتووه‌ فه‌رموون له‌گه‌ڵی كۆ ببنه‌وه‌، له‌گه‌ڵی كۆ ده‌بنه‌وه‌، سه‌ڵاح ده‌چێت (شێخ جه‌بار) دێنێت، هه‌موو داده‌نیشن له‌گه‌ڵی كۆ ده‌بنه‌وه‌ شێخ جه‌بار به‌یانێكی پێیه‌ ده‌ڵێ به‌و نەصه‌‌ش ده‌بێ ده‌قی ئه‌و به‌یانه‌ ده‌ركه‌ن دژی ی.ن.ك ئه‌گه‌ر ده‌ری نه‌كه‌ن ئێمه‌یش موساعه‌ده‌تان لێ ده‌بڕین‌و یارمه‌تیتان ناده‌ین، له‌وێ ده‌رده‌كه‌وێ بۆ ئه‌ندامانی سه‌ركردایه‌تی حزبی یساری كوردی سوریا كه‌ سه‌ڵاح بدرالدین په‌یوه‌ندی هه‌یه‌ له‌گه‌ڵ عێراق‌و مانگانه‌یش وه‌رده‌گرێ، نه‌ك هه‌ر یارمه‌تی، وه‌ ئه‌و یارمه‌تیه‌ش كه‌ بۆ ئه‌وانی ده‌برد به‌ناوی ئه‌وه‌ی كه‌ هی جه‌بهه‌ی شه‌عبی‌و هی مام جه‌لال به‌شێكی كه‌می ئه‌و یارمه‌تیه‌ی كه‌ له‌ عێراقی وه‌رده‌گرت، به‌شێكی زۆریشی بۆ خۆی هه‌ڵگرتبوو. ئه‌وان ده‌ڵێن ئێمه‌ ئه‌و به‌یانه‌ ده‌ر ناكه‌ین كۆ ده‌بنه‌وه‌. سه‌ڵاح ده‌ڵێ باشه‌ ئێوه‌ ئه‌و به‌یانه‌ ده‌رناكه‌ن من ئیستیقاله‌ ده‌ده‌م له‌ حزبه‌كه‌ وه‌كو هه‌ڕه‌شه‌یه‌ك لێیان، ده‌ڵێن به‌سه‌رچاو ئیستیقاله‌كه‌ی لێ قبووڵ ده‌كرێت، پاشی ئه‌وه‌ سه‌ڵاح به‌ ته‌نیا به‌یانێكی له‌سه‌رمان ده‌ركرد. ئه‌و به‌یانه‌ی هه‌ر ده‌ركرد كه‌ حكومه‌تی عێراقی لێی داوا كردبوو. سه‌ڵاح بدرالدین به‌ ئه‌مری موخابه‌راتی عێراق به‌یانه‌كه‌ی دژی ی‌.ن.ك ده‌ركرد وه‌ پێنج ئه‌ندامه‌كه‌ی تری سه‌ركردایه‌تیش سه‌ڵاحیان ده‌ركرد وتیان ئه‌وه‌ به‌ قسه‌ی عێراقی كردووه‌ ده‌ریان كرد‌و خۆیان مانه‌وه‌ به‌ حزبی یساری زۆربه‌ی خه‌ڵكانیشی له‌گه‌ڵ بوو. راستییه‌كه‌ی ئه‌وه‌بوو ئه‌وان له‌ سه‌ره‌تاوه‌ له‌سه‌ر ئێمه‌ سكرتێره‌كه‌ی خۆیان ده‌ركرد‌و دۆستی ئێنه‌ بوون‌و تائێستاش دۆستمانن‌و یه‌كێكن له‌ چاكترین دۆسته‌كانی ئێمه‌ له‌ سوریا كه‌ به‌داخه‌وه‌ یه‌كێكیان ئه‌مری خودای كرد له‌ رێبه‌ره‌كانیان‌ به‌ڵام مامۆستا (یوسف دیبوك) كه‌ تێكۆشه‌رێكی جه‌ماهیری له‌ناو كۆمه‌ڵانی خه‌ڵكه‌وه‌ هه‌ڵقوڵاوه‌، سه‌یر ئه‌وه‌یه‌ مامۆستا یوسف دیبوك زاوای سه‌ڵاح بدرالدینه‌‌و هه‌م ئامۆزایه‌تی به‌ڵام چونكی قبووڵی خیانه‌تی نه‌كردووه‌ قبووڵی نه‌كرد كه‌ حزبه‌كه‌یان ببێته‌ ئاله‌تی ده‌ستی عێراق له‌گه‌ڵ ئامۆزاكه‌ی خۆی پچڕاندی‌و ئه‌و حزبه‌یان مایه‌وه‌ له‌گه‌ڵ ئێمه‌ ئه‌و په‌یوه‌ندیی یه‌ كوردستانیه‌كانی ئێمه‌ بوو كه‌ له‌ ده‌ره‌وه‌ هه‌مان بوو.


*به‌ڕێز مام جه‌لال، ئه‌وا دوا پرسیاره‌ شۆڕشی ئه‌یلول به‌و هه‌موو هێزه‌ی خۆیه‌وه‌ به‌ وه‌ستانی یارمه‌تی ده‌ره‌وه‌ كۆتایی هات، ی‌.ن.ك كه‌ بڕیاری هه‌ڵگیرساندنه‌وه‌ی شۆڕشی دا تا چه‌ند چاوه‌ڕێی هاوكاری ده‌ره‌وه‌ن؟


-مام جه‌لال:
كه‌ ی‌.ن. ك دامه‌زرا باوه‌ڕمان پشت به‌خۆبه‌ستن بوو، باوه‌ڕمان به‌وه‌ بوو كه‌ ئێمه‌ ده‌توانین له‌ناو كۆمه‌ڵانی خه‌ڵكی خۆمان دا بین داوامان لێ كردن له‌هه‌موو توێژ‌و له‌هه‌موو هێزه‌كانی كوردپه‌روه‌ردا به‌ جیاوازی بیروباوه‌ر هه‌تا جوتیار، موڵكدار، ده‌وڵه‌مه‌ند، فه‌قیر، هه‌موو ئاماده‌بوون یارمه‌تیمان بده‌ن، ئێمه‌ ته‌بعه‌ن ئه‌و سه‌رده‌مه‌ سوریامان هه‌بوو، لیبیامان هه‌بوو، به‌ڵام پشت ئه‌ستوور بووین به‌ خۆمان، ئه‌ من میسالێكتان بده‌مێ، تازه‌ ئه‌م دوو لاوه‌ هاتن كه‌ یه‌كێكیان شێخ صدرالدین ئه‌ویتریان قادری مامه‌ند ئاغایه‌ ئێمه‌ كه‌ هاتینه‌وه‌ كاغه‌زێكمان بۆ ئه‌وانه‌ نووسی گوتمان شۆڕش ده‌ستی پێ كردووه‌ته‌وه‌‌و ده‌مانه‌وێ ئێوه‌ بێن‌و به‌شداری بكه‌ن هه‌ردووكیان‌و له‌گه‌ڵ تاقمێكی خزمه‌كانی خۆیان هاتن به‌ چه‌كی خۆیان. به‌ پاره‌ی خۆیان به‌ جلی خۆیان وه‌ پێشمان وتن هیچمان نی یه‌ بتان ده‌ینێ، خۆیان هاتن‌و هه‌رچی وه‌زعی خۆیان هه‌بوو ده‌ستیان لێ هه‌ڵگرت‌و هاتن‌و مانه‌وه‌ له‌گه‌ڵمان تا ئه‌مڕۆ یانی ئه‌مه‌ نموونه‌یه‌كه‌. خه‌ڵكی تری كوردی خۆمان جوابمان بۆ ناردن ده‌یان كه‌س هاته‌ ده‌رێ ئه‌م تێكۆشه‌رانه‌ی لێره‌ ده‌یان بینن ئه‌وه‌تا مامۆستا محسن ئێستا فه‌رمانده‌یه‌ له‌ پێشمه‌رگه‌كانی سه‌ره‌تاییه‌، هات‌و ده‌ستی له‌ خوێندنی خۆی هه‌ڵگرت‌و به‌شداری كرد، ده‌یان كه‌سی ئاوهامان هه‌بوو له‌ سه‌رتاسه‌ری كوردستان، كه‌ ده‌هاتن به‌بێ ئه‌وه‌ی چه‌وه‌ نۆری غه‌یری مردن بن، هه‌موو هاتن به‌راستی ئه‌و گیانه‌ گیانێكی وابوو ئێمه‌ی ته‌شویق كرد له‌ بۆ ئیشه‌كان. مه‌سه‌له‌ن شه‌هید عه‌لی عه‌سكه‌ری به‌ گۆچانێكه‌وه‌ هاته‌ ده‌رێ، گۆچانی پێ بوو، هه‌موو جارێ بۆ گاڵته‌ ده‌یگێڕایه‌وه‌‌و گۆچانه‌كه‌ی به‌ده‌سته‌وه‌ بوو ده‌یووت من به‌و گۆچانه‌ هاتم، كۆمه‌ڵێكی زۆر له‌و تێكۆشه‌رانه‌ ملیان له‌ شاخ نا هه‌ر له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی ئێمه‌ كاغه‌زمان بۆ ناردن‌و هه‌ر له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی ئێمه‌ داوامان لێ كردبوون بێنه‌ ده‌رێ هه‌ر كه‌سه‌‌و ملی له‌ چه‌قۆ ده‌خشاند به‌راستی ئێمه‌ پشت ئه‌ستوور بووین به‌ خۆمان به‌راستی، ئه‌وێ رۆژێ ژیان زۆر ساده‌ بوو، باوه‌ڕ بكه‌ن جاری وا هه‌بوو به‌ خواردنێكی خۆشمان ده‌ووت فه‌تاح پاشا، به‌ڵام خه‌ڵكه‌كه‌ی هیوای به‌رز بوو، ئومێدی هه‌بوو. پاش شكستی هه‌كاریش هه‌ر خۆمان گرته‌وه‌‌و هه‌ڵساینه‌وه‌‌و به‌و بڕوایه‌ی كه‌ پشت به‌ خۆمان ببه‌ستین، به‌و بڕوایه‌ی كه‌ مه‌سه‌له‌كه‌مان عادیله‌، راسته‌، ره‌وایه‌، هه‌ر سه‌رده‌كه‌وین‌و ملمان لێنا‌و نه‌تیجه‌كه‌ی ئه‌وه‌بوو كه‌ دیت.


له‌دوای كۆنگره‌ رۆژنامه‌یه‌كه‌دا مام جه‌لال وتی:
منیش پیرۆزبایی دامه‌زراندنی ی‌.ن.ك ده‌كه‌م وا ته‌مه‌نی 21 ساڵی ته‌مه‌نی پڕ له‌ سه‌روه‌ری خۆی ته‌واو ده‌كا‌و پیرۆزبایی بیره‌وه‌ری بیست ساڵه‌ی هه‌ڵگیرساندنی شۆڕشی نوێ له‌هه‌موو كۆمه‌ڵانی خه‌ڵكی كوردستان ده‌كه‌م، وه‌ له‌ گیانی پاكی شه‌هیدانی نه‌مری كوردستان ده‌كه‌م، ئه‌و خوێنه‌ی رشتیان به‌فیرۆ نه‌رۆیشت‌و ئه‌نجامه‌كه‌ی ئه‌و رۆژه‌یه‌ كه‌ دیمان، وه‌ یه‌كه‌م جاره‌ له‌ مێژووی میلله‌تی كورد كه‌ حزبێكی سیاسی كه‌ ئه‌نجامه‌كه‌ی‌ خۆی ئاخر خێر بێت. یانی ئه‌نجامه‌كه‌ی ئه‌وه‌ بێت كه‌ ده‌سكه‌وتێكی به‌دی هێنابێت بۆ نه‌ته‌وه‌كه‌ی، وه‌ خه‌باته‌كانی رابردوومان هه‌مووی خوێناوی‌و پڕ له‌ فیداكاری‌و پڕ له‌ زه‌ره‌ر‌و زیان بووه‌ بێ ئه‌وه‌ی هیچ ده‌سكه‌وتێكی نه‌ته‌وایه‌تی مه‌لموسمان به‌دی هێنابێ جگه‌ له‌ سه‌روه‌ری‌و له‌ جۆش دانی گیانی خه‌بات‌و تێكۆشان له‌ دڵ‌و ده‌روونی گه‌له‌كه‌مان‌و سه‌لماندنی ئه‌و راستییه‌ی كه‌ كورد گه‌لێكی زیندووه‌ وه‌ نامرێ، به‌ڵام ئه‌مه‌ بۆ یه‌كه‌م جاره‌ له‌ ئه‌نجامی خه‌باتی رێكخراوێكی سیاسی حكومه‌تێك داده‌مه‌زرێ. حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان‌و ئه‌نجومه‌نی نیشتمانی كوردستان دێته‌ كایه‌ وه‌ ناوچه‌یه‌كی رزگاركراومان ده‌بێ. ئه‌وپه‌ڕی ئازادی‌و سه‌ربه‌ستیمان ده‌بێ. هه‌موو حزبه‌كان، رادیۆ، رۆژنامه‌، ته‌له‌فزیۆنی خۆیان هه‌یه‌. خه‌ڵك ده‌یڵێ. دیهاته‌كانمان كه‌ له‌لایه‌ن حكومه‌تی به‌غداوه‌ كاول كرابوو راگوێزرابوون، چوونه‌وه‌ شوێنی خۆیان‌و زه‌وی‌و زاری خۆمان ده‌سكه‌وتۆته‌وه‌. وا خه‌ریكین هه‌نگاوی گه‌وره‌ گه‌وره‌ ده‌نێین بۆ پێشه‌وه‌. هێزی پێشمه‌رگه‌مان هه‌یه‌.له‌دنیادا ناوبانگ‌و حورمه‌ت‌و هه‌یبه‌تێكمان هه‌یه‌‌و له‌ ناوچه‌كه‌ حیسابێك بۆ هێز‌و توانامان ده‌كرێ.ئه‌وه‌ هه‌مووی به‌ری ئه‌و خه‌باتانه‌یه‌، به‌ری خه‌باته‌كانی رابردوویشه‌ دیاره‌‌و خه‌باتی ئێستاشه‌.وه‌ ئینشاڵڵا من ئاماده‌مه‌ له‌دوای ئه‌وه‌دا ئه‌و بیره‌وه‌ریه‌ درێژه‌ پێ بده‌ین ئه‌گه‌ر ویستتان جارێكی دیكه‌ له‌گه‌ڵتان داده‌نیشم بۆ درێژه‌پێدان به‌ ئه‌و پرسیارانه‌ی هه‌تانه‌ ده‌رباره‌ی دامه‌زراندنی ی‌.ن.ك مومكینه‌ ئه‌و كاته‌ بتوانم چاكتر خۆم حازر كه‌م ئه‌گه‌ر له‌ باره‌گاكانی خۆم بم چ له‌ هه‌ولێر چ له‌ قه‌ڵاچوالان، به‌تایبه‌تی له‌ قه‌ڵاچوالان كتێب‌و وه‌سایق‌و شتان پێ پیشان بده‌م.


وه‌ سڵاوم هه‌یه‌ بۆ هه‌موو ئه‌وانه‌ی كارمه‌ندن له‌ میدیای ی‌.ن.ك‌و خوا موه‌فه‌قتان كات‌و گه‌له‌كه‌یشمان ئه‌مساڵ ئینشاڵڵا ساڵی رزگاری ده‌بێت له‌ دیكتاتۆریه‌ت‌و داهێنانی عیراقێكی دیموكرات‌و فیدرال، كوردستانه‌كه‌شمان به‌وه‌ شاد بێت كه‌ به‌شه‌كه‌ی تریشی رزگار بێت‌و ئینشاڵڵا ئه‌و سه‌ركه‌وتنانه‌ی به‌ده‌ستمان هێناوه‌ به‌تایبه‌تی ده‌رهێنانی نه‌وت‌و جێ به‌ جێ كردنی قه‌راری 986 ده‌بێت به‌ سه‌ره‌تای خۆشی‌و شادی‌و به‌خته‌وه‌ری بۆ كۆمه‌ڵانی خه‌ڵكی كوردستان.
ئەم دیدارەی رەوان شاد جەنابی مام جەلال پێشتر لە رۆژنامەی کوردستانی نوێ ژمارە 1298 لە 2/6/1996 بڵاوکراوەتەوە.


11/14/2017 11:08:08 AM Read Count [674] Big Font Small Font

بیروڕاکان


بیروڕای‌ خوت بنێره‌
ناو :  
ئیمه‌یڵ :    
کۆمێنت :  
   


  1   

له‌ په‌ڕه‌ی 1 له‌ 1 ( 15 چاوپێكه‌وتن )